1
00:00:02,773 --> 00:00:05,609
Türkiye Vegan Derneði
tarafýndan Türkçeleþtirilmiþtir.

2
00:01:04,597 --> 00:01:07,019
Çoðu insan kendilerini
hayvan sever olarak düþünür.

3
00:01:09,988 --> 00:01:14,730
Onlarý nesneler olarak deðil, gezegeni,
hayatlarýmýzý, evlerimizi paylaþtýðýmýz

4
00:01:16,066 --> 00:01:19,004
karmaþýk varlýklar
olarak tanýyoruz.

5
00:01:20,230 --> 00:01:24,168
Keyiflerinden keyif alýrýz,
acýlarý ile acý yaþarýz,

6
00:01:25,090 --> 00:01:27,996
onlarýn zekalarýný ve
bireyselliklerini kutlarýz,

7
00:01:28,151 --> 00:01:32,339
onlarý ailemize dahil ederiz, ya da
onlarý doðal elementlerinde kabul ederiz.

8
00:01:33,308 --> 00:01:37,073
Gereksiz yere onlara zarar verme
veya acý çekme düþüncesi

9
00:01:37,174 --> 00:01:38,926
birçoðu için dayanýlmazdýr.

10
00:01:39,394 --> 00:01:44,011
Bizi besleyen, giydiren ya da eðlendirenler
için, acýlarýný en aza indiren

11
00:01:44,112 --> 00:01:47,222
ya da tamamen ortadan kaldýran bir
anlatýyý takip etmeyi seçiyoruz.

12
00:01:48,261 --> 00:01:51,777
Tablo gibi bir aile çiftliði
ve ikonik, sevgi dolu çiftçi.

13
00:01:53,152 --> 00:01:54,964
Ýnsancýl ve aðrýsýz bir son

14
00:01:55,183 --> 00:01:58,074
iyi bir yaþam için mutlu bir
þekilde ödenen küçük bir bedel.

15
00:01:59,074 --> 00:02:01,668
Karþýlýklý bir yardým anlaþmasý.

16
00:02:03,433 --> 00:02:05,534
Bu anlatý tarafýndan
gizlenen, gözlerden uzak,

17
00:02:05,635 --> 00:02:09,988
en çok hayvancýlýk olarak bilinen
bireyler olmaktan çýkarlar,

18
00:02:10,268 --> 00:02:14,292
eþi benzeri olmayan bir sistemde
yüzsüz üretim birimleri,

19
00:02:14,393 --> 00:02:17,910
refakatçi hayvanlarýmýzý koruyan
zulüm yasalarýndan muaftýrlar.

20
00:02:18,730 --> 00:02:21,480
Onlarýn ýstýraplarý
görünmez ve duyulmaz.

21
00:02:21,791 --> 00:02:25,316
Deðerleri, ancak kendi
üstünlüðümüze olan inancý ve

22
00:02:25,582 --> 00:02:28,480
doðruya eþit olabilecek
düþüncesiyle rasyonalize olan

23
00:02:28,581 --> 00:02:30,761
insanlýða yararlýlýklarýyla
belirlenir.

24
00:02:31,418 --> 00:02:33,933
Sorgulanmasý gereken bir kavram.

25
00:04:20,597 --> 00:04:24,073
DOMUZLAR

26
00:04:38,222 --> 00:04:42,097
1960'larda Avustralya'da yaklaþýk
50.000 domuz çiftliði vardý.

27
00:04:43,129 --> 00:04:45,246
Bugün, 1.400'den az var

28
00:04:45,605 --> 00:04:49,535
ve yine de yiyecek için yetiþtirilen
ve kesilen toplam domuz sayýsý arttý.

29
00:04:51,730 --> 00:04:54,848
2015 itibariyle, 49 çiftlik,
ülkenin toplam domuz nüfusunun

30
00:04:54,949 --> 00:04:57,308
%60'ýný barýndýrýyordu.

31
00:05:05,285 --> 00:05:08,613
Yemek için yetiþtirilen domuzlarýn
çoðu, domuz yavrularýnýn annelerinden

32
00:05:08,886 --> 00:05:10,878
beslenmelerine izin
verecek þekilde

33
00:05:11,057 --> 00:05:14,097
tasarlanan bir çiftlik kasasýna
sahip küçük bir kalem olan

34
00:05:14,316 --> 00:05:16,332
bir çiftlikteki sandýða hayat verir.

35
00:05:22,402 --> 00:05:25,315
Sýðýrlarýn vücutlarý, endüstri
tarafýndan teþvik edilen

36
00:05:25,416 --> 00:05:28,308
büyük çöp boyutlarýný idare
edemedikleri için, yavrularýn ya da

37
00:05:28,409 --> 00:05:31,519
mumyalanmýþ domuz yavrularýnýn sýklýðý
genellikle her bir çöple birlikte artar.

38
00:05:33,144 --> 00:05:35,824
Canlý olarak doðmuþ olan domuz
yavrularýnýn % 10-18'i,

39
00:05:35,925 --> 00:05:37,519
sütten kesilene, hastalýða,

40
00:05:37,972 --> 00:05:41,168
açlýða veya susuzluða boyun eðmeye,

41
00:05:41,589 --> 00:05:44,496
ya da hapsolmuþ anneleri tarafýndan
kazayla ezilene kadar bunu yapmayacaktýr.

42
00:05:59,362 --> 00:06:01,097
Ölenlerin sayýsýna dahil
edilenler, ekonomik olarak

43
00:06:01,198 --> 00:06:04,034
yaþanmaz ve personel tarafýndan
öldürüldüðü düþünülen

44
00:06:04,135 --> 00:06:05,652
çöpün çöpleridir.

45
00:06:29,230 --> 00:06:32,753
Ýlk birkaç gün hayatta kalanlar
aðrý kesici olmadan parçalanýrlar,

46
00:06:33,027 --> 00:06:36,027
kuyruklarý ve diþleri yamyamlýðý
azaltmak için kesilirler...

47
00:06:39,496 --> 00:06:41,925
ve kulaklarýndan ya da
etiketlerinden kesilen parçalar

48
00:06:42,026 --> 00:06:44,027
bir tanýmlama aracý olarak delinir.

49
00:06:46,433 --> 00:06:49,183
Annelerinden 3-5 hafta sonra alýnýrlar.

50
00:06:52,425 --> 00:06:55,308
Çoðu en çok 5 ay sonra katledilir.

51
00:07:10,175 --> 00:07:14,651
Yaþlandýkça, kendi atýklarýyla birlikte
kalabalýklaþan kümeslere taþýnýrlar.

52
00:07:38,707 --> 00:07:42,245
Bazý diþi domuzlar, üreme döngüsündeki
diþilerin yerine geçmeleri için tutulur,

53
00:07:42,495 --> 00:07:45,995
büyük üreme yetenekleri
için dikkatlice seçilirler.

54
00:07:47,988 --> 00:07:51,058
Çoðu domuz çiftliði, tek bir
domuzun 30-40 diþi domuzu

55
00:07:51,159 --> 00:07:54,488
hamile býrakmasýna izin verdiði
için, doðal çiftleþme yerine

56
00:07:54,589 --> 00:07:56,175
suni tohumlama kullanýr.

57
00:07:56,276 --> 00:07:59,339
Ýþçiler, domuzlara mastürbasyon
yaparak spermi toplarlar,

58
00:08:00,785 --> 00:08:03,276
daha sonra diþi domuza leylek
olarak bilinen yükseltilmiþ bir

59
00:08:03,377 --> 00:08:04,699
kateter vasýtasýyla yerleþtirirler.

60
00:08:16,316 --> 00:08:18,745
Yaban domuzlarý, tohumlamadan önce
diþileri heyecanlandýrmak için

61
00:08:18,846 --> 00:08:22,269
hala fiziksel olarak kullanýlýr,
ancak aslýnda çiftleþmeleri önlenir.

62
00:08:32,800 --> 00:08:35,847
Gebeliði onaylandýðýnda, ekmek,
16 haftalýk gestasyonunun

63
00:08:36,042 --> 00:08:39,269
tamamý için iki tip kapalý
mahfazadan birine taþýnýr.

64
00:08:42,230 --> 00:08:45,511
Yavrulama bölmelerinde, mürdüm
sandýklarýnda olduðu gibi,

65
00:08:45,612 --> 00:08:48,082
domuzlar sadece bir ya
da iki adým ileri veya

66
00:08:48,183 --> 00:08:50,628
geri adým atabilir
ve dönüþ yapamazlar.

67
00:08:52,574 --> 00:08:54,659
Avustralya'daki domuzcuklarýn
çoðunluðu tarafýndan

68
00:08:54,760 --> 00:08:57,261
aþamalý olarak kaldýrýlýrken,
yavrulama duraklarý,

69
00:08:57,362 --> 00:09:00,589
5 günlük gönüllü sýnýrdan daha uzun
bir süre için izin verilen sýnýrlarda

70
00:09:00,871 --> 00:09:03,160
tutmak için hiçbir ceza
olmaksýzýn tamamen yasaldýr.

71
00:09:04,003 --> 00:09:07,737
Bu, Avrupa Birliði'nde hamilelikte
4 haftaya kadar izin veren

72
00:09:08,050 --> 00:09:10,933
yavrulama duraklarýnda görülen
"yasaklama" ile benzerdir.

73
00:09:11,933 --> 00:09:16,074
Seçim yapýldýðýnda, domuzlar kendilerini uyku
ve yemek yerlerinden uzaklaþtýracaklardýr.

74
00:09:19,285 --> 00:09:22,019
Aþýrý sýnýrlama, aðýr bir
psikolojik ücret gerektirir.

75
00:09:28,605 --> 00:09:30,792
Alternatif, grup muhafazasý,
hamile domuzlarý

76
00:09:30,893 --> 00:09:33,582
küçük beton kümeslere doldurur.

77
00:09:37,082 --> 00:09:40,378
Boþluk ve uyaran eksikliði, domuzlarýn
agresif olmasýna neden olabilir.

78
00:09:47,347 --> 00:09:50,230
Döþeme sistemindeki
boþluklarda yer alanlar,

79
00:09:50,331 --> 00:09:52,925
atýk nehirde aç kalmaya
veya boðulmaya terk edilir.

80
00:09:56,793 --> 00:09:58,526
Doðum yapmalarý için
bir hafta geçmeden,

81
00:09:58,627 --> 00:10:03,300
4-6 hafta boyunca kalabilecekleri
sandýk kafeslerine geçirilrler.

82
00:10:06,949 --> 00:10:09,699
Egzersiz yapýlamadýðýnda,
domuzun kaslarý ayaða kalkmaya

83
00:10:09,800 --> 00:10:12,503
veya yatmaya zorlandýðý
noktaya kadar zayýflar...

84
00:10:13,237 --> 00:10:15,995
Kas israfýný en aza indirmek için,
iþçiler günde en az bir kez

85
00:10:16,096 --> 00:10:17,582
ayaða kalkmaya zorlarlar.

86
00:10:24,300 --> 00:10:27,003
Sert yüzeylerden baský
yaralarý geliþtirir.

87
00:10:30,628 --> 00:10:32,862
Ya da tekrarlayan çiftleþme
ve kötü koþullarýn

88
00:10:32,963 --> 00:10:35,222
fiziksel zorlanmasýndan kaynaklanan
prolapslar ve enfeksiyonlar da,

89
00:10:43,535 --> 00:10:45,847
kýsmi felce yol açabilir,

90
00:10:46,199 --> 00:10:49,128
kafesinin önündeki yiyecek ve
suya ulaþmasýný engelleyebilir

91
00:10:57,011 --> 00:10:58,988
hatta kafeste ölüme neden olabilir.

92
00:11:04,160 --> 00:11:07,152
Domuz yavrularý hastalanýrken
ve ölürken ya da

93
00:11:12,308 --> 00:11:14,722
iþçiler tarafýndan onlardan alýnana
kadar iþkenceye maruz kalýrken

94
00:11:14,823 --> 00:11:16,207
onlarý çaresizce izlerler.

95
00:11:33,957 --> 00:11:36,058
Diþi domuz, döngüye iki yýl
içinde dört kez katlanýp

96
00:11:36,159 --> 00:11:38,871
yerlerine kalmaya
ya da öldürmeye ve

97
00:11:39,402 --> 00:11:41,441
yere atýlmaya baþlamadan
önce katlanacaktýr.

98
00:12:14,949 --> 00:12:17,362
"Serbest doðmuþ" terimi,
domuzlarýn küçük kulübelerde

99
00:12:17,463 --> 00:12:19,363
dýþarýda doðduklarý anlamýna gelir,

100
00:12:19,785 --> 00:12:22,074
ama daha sonra hayatlarýnýn
geri kalanýný,

101
00:12:22,402 --> 00:12:24,722
herhangi bir domuz çiftliðinde
olduðu gibi ayný aþýrý kalabalýk,

102
00:12:24,823 --> 00:12:27,198
saðlýk ve davranýþ sorunlarýyla
karþý karþýya kalarak,

103
00:12:27,299 --> 00:12:29,620
onlarýn içinde dizlerinin
derinliklerinde durarak geçirirler.

104
00:12:36,347 --> 00:12:38,808
10-12 yýl arasýnda
yaþayabilen domuzlarýn çoðu,

105
00:12:38,909 --> 00:12:41,160
sadece 5-6 aylýkken öldürülür,

106
00:12:41,371 --> 00:12:44,120
pikniðe taþýma kamyonlarýna
doldurulur ve yiyecek, su veya

107
00:12:44,285 --> 00:12:47,128
aþýrý sýcak veya soðuktan
korunmadan sýk sýk

108
00:12:47,269 --> 00:12:49,949
mezbahaya kadar olan
mesafelere sürülür.

109
00:12:54,816 --> 00:12:57,628
Kesimhanede, genellikle bir
gece boyunca, yiyeceksiz

110
00:12:57,729 --> 00:12:59,808
ve suyla sýnýrlý veya
hiç eriþimi olmayan

111
00:13:00,113 --> 00:13:03,535
küçük beton veya metal
tutucu kümeslerde beklerler.

112
00:13:07,660 --> 00:13:10,300
Sabahlarý, genellikle
elektrikli bir üvendire ile

113
00:13:11,519 --> 00:13:13,324
öldürme katýna zorla sürülürler.

114
00:14:12,181 --> 00:14:15,589
Avusturalya'daki en büyük domuz
mezbalalarýnda kullanýlan ve en "insancýl"

115
00:14:15,690 --> 00:14:17,839
ve verimli seçenek olarak
kullanýlan en yaygýn boðmaca

116
00:14:17,940 --> 00:14:20,128
ve öldürme yöntemi,

117
00:14:20,229 --> 00:14:22,082
karbon dioksit gazý odasýdýr.

118
00:14:24,667 --> 00:14:27,909
Bir döner kafes sistemi, tam
olarak yoðunlaþan iki veya

119
00:14:28,010 --> 00:14:31,128
üç domuzu bir zamanlar yoðun biçimde
yoðunlaþtýrýlmýþ gaza indirir,

120
00:14:31,746 --> 00:14:34,636
bu da gözlerini, burun deliklerini,
sinüsleri, boðazlarý ve

121
00:14:34,737 --> 00:14:37,082
akciðerleri boðulmak
üzere yakmaya baþlar.

122
00:15:29,955 --> 00:15:32,643
Daha düþük karbon dioksit
konsantrasyonlarý, daha az aðrý ve

123
00:15:32,744 --> 00:15:36,565
strese neden olur, ancak domuzlarý bilinçsiz
hale getirmek için çok daha uzun zaman alýr

124
00:15:36,862 --> 00:15:39,081
ve bu da ekonomik olarak
imkansýz hale gelir.

125
00:15:40,214 --> 00:15:43,292
Domuzlar tek seferde
gondollara gönderilir.

126
00:15:49,878 --> 00:15:52,589
Büyüklükleri nedeniyle,
gaz daha az etkilidir,

127
00:15:52,862 --> 00:15:54,784
bazýlarý kesim anýnda
kýsmen bilinçlidir,

128
00:15:54,979 --> 00:15:57,893
bu durumda daha sonra
elektrikle sersemletilebilirler.

129
00:15:58,892 --> 00:16:02,854
Odanýn diðer tarafýndaki domuzlar
kesiliiyor ve kanlarý akýyor.

130
00:16:19,831 --> 00:16:22,729
Küçük mezbahalarda kullanýlan
elektrikli sersemletici,

131
00:16:22,892 --> 00:16:25,127
daha yüksek bir
baþarýsýzlýk þansýna sahip.

132
00:16:55,541 --> 00:16:57,854
Yanlýþ amperaj, sersemleticinin
yerleþtirilmesi veya

133
00:16:57,955 --> 00:17:01,713
uygulanan zamanýn uzunluðu veya
boðazýn yeterince hýzlý kesilememesi,

134
00:17:02,729 --> 00:17:06,018
domuzun sadece felç olmasýna
ve hala aðrý hissederken

135
00:17:06,167 --> 00:17:08,229
hareket edememesine veya

136
00:17:09,628 --> 00:17:12,330
kanama sýrasýnda bilincin yeniden
kazanýlmasýna neden olabilir.

137
00:17:29,268 --> 00:17:32,620
Göz kýrpma ve ritmik solunum,
güçlü bir bilinç göstergesidir.

138
00:17:37,729 --> 00:17:40,893
Birer birer, birbirlerinin
önünde toplanýrlar.

139
00:17:56,370 --> 00:17:58,471
Esir sürgü tabancalarý küçük
mezbahalar tarafýndan

140
00:17:58,572 --> 00:18:00,331
kullanýlan baþka bir seçenektir.

141
00:18:00,925 --> 00:18:04,128
Giriþimsel çeþitlilik, hayvanýn
kafatasýndan sürekli olarak

142
00:18:04,229 --> 00:18:05,800
beynine zarar vermek
ve bilinci yeniden

143
00:18:06,104 --> 00:18:08,073
kazanmasýný engellemek
için bir çubuk ateþler.

144
00:18:08,409 --> 00:18:12,940
Non-penetratif civata tabancalarý ise bir
çekiç gibi künt kuvvet travmasý saðlar.

145
00:18:33,166 --> 00:18:35,666
Etkili vurma, silahýn baþýn
doðru kýsmýnda açýlmasýný

146
00:18:35,767 --> 00:18:37,675
ve konumlandýrýlmasýný gerektirir,

147
00:18:38,050 --> 00:18:40,682
bu da baþýn kýsýtlanmamasý
durumunda genellikle zordur.

148
00:18:57,198 --> 00:18:59,737
Arkadaþlarýnýn kendilerinden
önce öldürülmelerine

149
00:18:59,838 --> 00:19:02,057
ya da yerde kan koklayabildiklerine
þahit olduktan sonra

150
00:19:02,158 --> 00:19:04,175
knockbox'a girme konusunda
isteksiz olurlar.

151
00:19:44,885 --> 00:19:48,330
Sürgü tabancasý, daha büyük
domuzlarda daha az etkilidir.

152
00:19:58,604 --> 00:20:01,339
Onlar için bir tüfek alternatif
olarak kullanýlabilir

153
00:20:01,604 --> 00:20:04,042
bu durumda kesinlik daha da zordur.

154
00:20:40,940 --> 00:20:43,573
Kanlarý akýtýldýktan sonra,
cildi yumuþatmak ve kýllarý

155
00:20:43,674 --> 00:20:46,089
ve saçý çýkarmak için domuzlar

156
00:20:46,190 --> 00:20:47,854
haþlanma suyu tanklarýna býrakýlýr.

157
00:20:54,596 --> 00:20:56,494
Þaþkýn ve düzgün bir
þekilde öldürmeyenler

158
00:20:56,595 --> 00:20:58,073
sonunda boðulmak suretiyle ölürler.

159
00:21:51,565 --> 00:21:53,956
Atýk ürünler, deriler, kemikler,

160
00:21:54,151 --> 00:21:55,690
týrnaklar, baðýrsaklar ve yaðlar

161
00:21:55,979 --> 00:21:58,948
iþleme tesisine, yiyecek,
sabun, yaðlayýcý

162
00:21:59,307 --> 00:22:02,495
ve biyoyakýt veya jelatin
gibi diðer ürünlerde

163
00:22:02,651 --> 00:22:04,760
kullanýlmak üzere
domuz yaðý haline getirilir.

164
00:22:06,526 --> 00:22:09,315
Yaban domuzlarý Avustralya'ya
Birinci Filo ile getirildi

165
00:22:09,675 --> 00:22:12,721
ve þu anda ülkenin Queensland
ve Yeni Güney Galler'de

166
00:22:12,822 --> 00:22:14,682
yaklaþýk yüzde 40'ýný
iþgal ediyorlar.

167
00:22:15,065 --> 00:22:17,494
"Domuz takibi" uygulamasý,
avcýlarýn yetiþmesini ve

168
00:22:17,595 --> 00:22:20,651
býçakla bitirmesini saðlayýncaya
kadar onlarý sabit tutup,

169
00:22:20,752 --> 00:22:23,768
canlý domuzlarý izlemek, kovalamak
ve üzmek için agresif bir þekilde

170
00:22:23,869 --> 00:22:25,767
eðitilmiþ köpekleri
serbest býrakmayý içerir.

171
00:23:06,081 --> 00:23:08,690
Yaban domuzlarýnýn zararlý bir hayvan
olarak nitelendirilmesine raðmen,

172
00:23:08,995 --> 00:23:11,408
avcýlarýn genç domuz yavrularýný
milli parklara býrakmalarý,

173
00:23:11,509 --> 00:23:14,198
daha sonra onlarý avlamak için
geri dönmeleri çok nadir deðildir.

174
00:23:25,703 --> 00:23:28,688
YUMURTLAYAN TAVUKLAR

175
00:23:40,157 --> 00:23:43,345
Yumurtlayan tavuklar için
hayat, kuluçkahanede baþlar.

176
00:23:45,337 --> 00:23:48,438
Ana tavuklardan toplanan yumurtalar
31 gün boyunca saklanýr,

177
00:23:48,539 --> 00:23:50,618
inkübe edilir ve
yumurtadan çýkarýlýr.

178
00:24:06,329 --> 00:24:09,837
Erkek ve diþi civcivler ayrý
konveyör bantlarýna ayrýlýr.

179
00:24:10,329 --> 00:24:12,329
Avustralya'nýn en büyük
kuluçkahanesinde,

180
00:24:12,430 --> 00:24:15,055
erkeklerin diþlerden farklý bir
renk haline getirilmesi için

181
00:24:15,156 --> 00:24:18,173
genetik olarak modifiye edilmiþlerdir
ve bu da hýzlý bir sýralama saðlar.

182
00:24:18,556 --> 00:24:20,947
Her ne kadar yumurta
üretilemiyorsa da

183
00:24:21,048 --> 00:24:23,923
et için kullanýlan tavuklara
tamamen farklý bir cins,

184
00:24:24,071 --> 00:24:26,431
erkek civcivler deforme
veya zayýf olarak algýlanan

185
00:24:26,595 --> 00:24:29,673
diþiler gibi atýk ürünler
olarak kabul edilir.

186
00:24:30,025 --> 00:24:32,360
Yaþamlarýnýn ilk günlerinde
saðlýklý diþilerden ayrý bir

187
00:24:32,461 --> 00:24:34,689
konveyör bant üzerine dizilirler ve

188
00:24:34,954 --> 00:24:38,243
bir okçu adý verilen endüstriyel
bir karýþtýrýcýya gönderilirler.

189
00:24:46,423 --> 00:24:48,993
Bu uygulama yasaldýr
ve RSPCA tarafýndan

190
00:24:49,094 --> 00:24:51,134
insancýl olarak adlandýrýlýr.

191
00:24:52,430 --> 00:24:55,212
Daha küçük kuluçkahaneler
karbondioksit gazý kullanabilir

192
00:24:55,439 --> 00:24:58,079
veya civcivleri plastik
torbalarda boðabilir.

193
00:24:59,719 --> 00:25:01,133
Tüm ticari yumurta çiftliklerinde

194
00:25:01,234 --> 00:25:05,665
kafesli, ahýr yapýlmýþ, serbest
dolaþan, organik, RSPCA onaylý

195
00:25:06,001 --> 00:25:08,821
erkek civcivlerin öldürülmesini,
Avustralya'da yýlda

196
00:25:08,922 --> 00:25:11,595
yaklaþýk 12 milyona kadar
serbest hale getirmiþtir.

197
00:25:25,680 --> 00:25:30,368
Bu arada, saðlýklý diþiler aðrýlý gaga
kesme makinelerine devam ederler.

198
00:25:30,860 --> 00:25:33,048
Tavuklar yumurta çiftliklerindeki
tutsaklýklarýnda

199
00:25:33,149 --> 00:25:35,868
birbirlerine yapabilecekleri zararý
en aza indirmek için gagalarý kesilir.

200
00:25:41,798 --> 00:25:43,868
Piliçler daha sonra
tepsiler halinde istiflenir

201
00:25:43,969 --> 00:25:45,759
ve yumurtlamaya baþlayana kadar

202
00:25:46,040 --> 00:25:48,939
4 ay kalacaklarý piliç yetiþtirme
çiftliklerine verilir.

203
00:25:50,759 --> 00:25:53,915
Ebeveyn kuþlarý olarak tavuklarýn
seçilmesi, kuluçka yeri için

204
00:25:54,031 --> 00:25:57,079
yumurtlanmalarý ve
döllenmesi amacýyla

205
00:25:57,243 --> 00:25:59,665
az sayýda erkek
öðütücüden kurtulacaktýr.

206
00:26:00,611 --> 00:26:03,618
Diðer tavuklar ülke çapýnda
yumurta çiftliklerine gönderilir.

207
00:26:23,415 --> 00:26:25,805
Avustralya'da herhangi bir
zamanda 18 milyon kat

208
00:26:25,906 --> 00:26:28,868
tavuklarýnýn yaklaþýk üçte ikisi

209
00:26:29,392 --> 00:26:31,400
batarya kafeslerinde barýndýrýlmaktadýr.

210
00:26:31,657 --> 00:26:34,430
Her bir kümes, 100.000
tavuk içerebilmektedir ve

211
00:26:34,531 --> 00:26:37,079
kafes baþýna 4 ila 20
arasýnda olmak üzere,

212
00:26:38,141 --> 00:26:41,829
her bir tavuða bir A4 kaðýdýndan
daha küçük bir alan saðlamýþtýr.

213
00:26:42,322 --> 00:26:46,306
Kanatlarýný geremezler
veya toz banyosu, tünek

214
00:26:46,407 --> 00:26:49,267
veya yiyecek arama gibi doðal
davranýþlarý sergileyemezler.

215
00:26:55,422 --> 00:26:59,118
Onlarca yýllýk genetik manipülasyon
ve seçici üreme nedeniyle,

216
00:26:59,314 --> 00:27:03,040
neredeyse her gün, her yýl bir
yumurtlamak için 10-15'e kýyasla,

217
00:27:03,180 --> 00:27:06,430
yýlda toplamda 330'a kadar
yumurta yumurtlarlar.

218
00:27:07,618 --> 00:27:10,774
Yaþlandýkça, sýk sýk yumurtlama
düzeninin kötü ortamý

219
00:27:10,875 --> 00:27:13,157
ve fiziksel stresi, tüm
tüylerinin kademeli olarak

220
00:27:13,298 --> 00:27:16,228
kaybedilmesi ve anemi
düþündüren giderek

221
00:27:16,579 --> 00:27:19,962
soluk bir tarakla iþaret edilen
saðlýklarýna zarar verir.

222
00:27:20,626 --> 00:27:22,579
Kafeslerin içindeki ölümler yaygýndýr

223
00:27:22,931 --> 00:27:27,173
ve tesislerin büyüklüðü uzun süre
boyunca kolayca gözden kaçabilmekte

224
00:27:27,602 --> 00:27:31,016
ve hayatta kalan tavuklarýn çürüyen karkaslarýn
üzerinde yaþamasýný zorlamaktadýr.

225
00:27:31,892 --> 00:27:34,266
Yeni kafes sistemleri,
dýþkýlarý kafeslerin altýndaki

226
00:27:34,367 --> 00:27:36,345
konveyör bantlarýna alýrken,

227
00:27:36,665 --> 00:27:39,361
eski sistemler alttan
yýðýlmasýna izin verir.

228
00:27:45,095 --> 00:27:47,657
Bu gübre çukurlarýnda kafeslerden
kaçmayý baþaran kuþlar

229
00:27:47,758 --> 00:27:49,368
ölüme terk edilir.

230
00:27:53,790 --> 00:27:55,314
18 aylýkken,

231
00:27:55,415 --> 00:27:57,501
bir yýldan uzun bir süredir
kafeste yaþadýktan sonra,

232
00:27:57,602 --> 00:27:59,743
yumurta üretimi "harcanmýþ"
olarak kabul edilmek için

233
00:27:59,844 --> 00:28:01,337
yeterince yavaþlamýþ olacaktýr.

234
00:28:01,790 --> 00:28:03,290
Bunlar "depopüle"

235
00:28:03,391 --> 00:28:05,845
kafeslerden çekilir ve
kasalara doldurulur,

236
00:28:05,993 --> 00:28:09,055
çoðu zaman kaba kullanýmdan kaynaklanan
kemik kýrýklarý ile sonuçlanýr.

237
00:28:18,697 --> 00:28:20,282
Ya ölümüne gaz verilirler,

238
00:28:20,407 --> 00:28:22,243
sonra gömülür ya da iþlenir

239
00:28:22,618 --> 00:28:26,853
ya da kesimhaneye gönderilir ve yerine
yeni 4 aylýk tavuklar yerleþtirilir.

240
00:28:29,657 --> 00:28:31,595
2016 yýlýna kadar,

241
00:28:31,696 --> 00:28:34,415
gezen tavuk yumurtasý olarak ne
iddia edilebileceði konusunda

242
00:28:34,516 --> 00:28:35,665
ulusal standartlar yoktu.

243
00:28:35,766 --> 00:28:38,899
Þimdi, gezen tavuk çiftlikleri,
hektar baþýna 10.000 tavukluk bir

244
00:28:39,000 --> 00:28:40,820
maksimum dýþ mekân yoðunluðuna sahip

245
00:28:40,921 --> 00:28:43,126
her biri metrekare baþýna
bir tane olmak üzere

246
00:28:43,227 --> 00:28:44,908
yine de büyük hangarlarda
bir araya getirilen

247
00:28:45,009 --> 00:28:46,818
zamanlarýnýn çoðunu hala
geçiriyor olsalar da.

248
00:28:52,392 --> 00:28:54,602
Tavuklar doðal olarak gagalama
düzeni olarak adlandýrýlan

249
00:28:54,703 --> 00:28:56,751
bir sosyal hiyerarþi içinde yaþarlar

250
00:28:56,978 --> 00:29:00,142
ve ancak yaklaþýk 100 diðer
tavuðu tanýyabilirler.

251
00:29:00,376 --> 00:29:03,352
Binlerce baþka kuþun olduðu
sazlýklar ya da padoklarda

252
00:29:03,453 --> 00:29:06,853
bu gagalama düzenini
sürdürememeleri kaosla sonuçlanýr.

253
00:29:07,064 --> 00:29:09,704
Zayýf kuþlar kaçmayacak
þekilde seçilmektedir.

254
00:29:10,064 --> 00:29:11,900
Hastalýk hýzlý yayýlýr.

255
00:29:12,985 --> 00:29:16,391
2013 yýlýnda yeni bir Güney Galler
gezen tavuk yumurta çiftliðinde

256
00:29:16,492 --> 00:29:19,056
bir kuþ gribi salgýnýnýn
ortaya çýkmasý,

257
00:29:19,157 --> 00:29:21,344
yabani ördeklerden
geldiðine inanýlarak,

258
00:29:21,500 --> 00:29:24,969
400.000'den fazla çiftlik hayvanýnýn
itlaf edilmesine yol açmýþtýr.

259
00:29:26,258 --> 00:29:28,360
Daha geniþ gezen tavuk
çiftliklerinin çoðunun

260
00:29:28,461 --> 00:29:30,969
ayný tesiste kafes
çiftlikleri de vardýr,

261
00:29:31,070 --> 00:29:33,986
yumurtalarýn her ikisi
de ayný barakada biter.

262
00:29:34,595 --> 00:29:37,939
Egg Corporation'ýn 2009
tarihli bir analizi,

263
00:29:38,243 --> 00:29:40,329
"gezen tavuk" olarak satýlan
altý yumurtadan birinin,

264
00:29:40,430 --> 00:29:44,197
kafesli veya ahýr tavuklarý
tarafýndan yumurtlandýðýný gösterdi.

265
00:29:46,188 --> 00:29:49,212
Kafesli çiftliklerde olduðu
gibi, gezen tavuklar 10 yýllýk

266
00:29:49,313 --> 00:29:50,946
doðal yaþam sürelerinden

267
00:29:51,047 --> 00:29:54,392
çok kýsa bir süre olan 18
ayda kesime gönderilmektedir.

268
00:29:57,439 --> 00:30:01,290
Kesimhanede tavuklar hareketli bir
hat üzerinde baþ aþaðý zincirlenir.

269
00:30:10,165 --> 00:30:12,298
Boðazlarýnýn otomatik bir
býçakla kesilmesinden önce

270
00:30:12,399 --> 00:30:13,759
onlarý susturmak için

271
00:30:13,947 --> 00:30:16,986
bir elektrikli su
banyosuna indirilirler,

272
00:30:17,384 --> 00:30:20,798
ancak kafalarýný kaldýrýrlarsa,
þiþkinlik banyosunu özleyebilirler,

273
00:30:21,189 --> 00:30:23,220
býçaðýn yüzüne bilinçli
þekilde bakarlar

274
00:30:27,391 --> 00:30:31,352
ve nihayetinde haþlanma suyunda
daha fazla boðulurlar.

275
00:30:35,611 --> 00:30:37,352
Kesilen tavuklar büyük
ölçüde, kýyma gibi

276
00:30:37,453 --> 00:30:39,579
daha düþük dereceli tavuk
eti ürünlerinde veya

277
00:30:39,703 --> 00:30:42,165
evcil hayvan gýdalarýnda
kullanýlmak üzere veya

278
00:30:42,266 --> 00:30:44,449
çiftlik hayvanlarýna
geri beslenmek üzere

279
00:30:44,550 --> 00:30:46,577
kümes hayvanlarý unu
haline getirilir.

280
00:30:55,564 --> 00:30:58,618
ETÇÝ CÝVCÝVLER

281
00:31:10,735 --> 00:31:13,102
Etçi civciv olarak bilinen et
için yetiþtirilen tavuklar,

282
00:31:13,203 --> 00:31:16,149
büyük çapta hýzla büyüyecek
insan müdahalesiyle tasarlanan

283
00:31:16,250 --> 00:31:18,470
yumurta katmanlarýndan
daha büyük bir cinstir.

284
00:31:20,900 --> 00:31:23,587
Kýsa yaþamlarý bir et
kuluçkahanesinde baþlar.

285
00:31:26,493 --> 00:31:29,102
Hem erkek hem de diþiler bu
endüstri tarafýndan kullanýlsa da,

286
00:31:29,203 --> 00:31:31,329
bu kuluçkahaneler ayný
zamanda kesim aðýrlýðýna

287
00:31:36,462 --> 00:31:39,516
getirmesi beklenmeyen zayýf ya
da deforme olmuþ kuþlar için

288
00:31:39,617 --> 00:31:41,173
gaz odalarý kullanmaktadýr.

289
00:32:54,375 --> 00:32:55,782
Hayatta kalan günlük civcivler

290
00:32:55,883 --> 00:32:57,970
etçi civciv yetiþtirme
çiftliklerine kamyonla gelir.

291
00:33:44,189 --> 00:33:48,180
2016 itibariyle, Avustralya'da
530 etçi civciv çiftliði vardý;

292
00:33:48,281 --> 00:33:52,993
bunlar, herhangi bir zamanda toplam 90
milyon kuþa ev sahipliði yapýyordu.

293
00:33:53,947 --> 00:33:56,392
Her bir barakada 40 ila
60 bin kuþ bulunur.

294
00:33:59,423 --> 00:34:03,344
Yaþamlarýnýn ilk haftasý içinde
%4-6 mortalite oraný normaldir,

295
00:34:03,493 --> 00:34:07,016
baraka baþýna kabaca 1600
ila 3600 ölü civciv vardýr.

296
00:34:07,141 --> 00:34:09,259
Günde ortalama 200 ile
500 arasýnda deðiþir.

297
00:34:12,280 --> 00:34:15,071
Bunlarýn büyük çoðunluðu iþçiler
tarafýndan ölü olarak bulunur,

298
00:34:15,249 --> 00:34:18,688
zayýf veya yaralý görünenler
ölür ya da diri diri gömülür.

299
00:35:47,978 --> 00:35:50,087
Onlar büyüdükçe, kendi
dýþkýsýnýn birikimi arasýnda

300
00:35:50,188 --> 00:35:53,665
yaþamakta olduklarý barýnaktaki
mevcut alaný hýzla doldururlar.

301
00:36:00,931 --> 00:36:04,548
Ölüm oraný yavaþlar, ancak ölümler
hala düzenli bir olaydýr.

302
00:36:17,001 --> 00:36:20,165
Barakadan hiç de uzak olmayan bir yerde
bedenleri yýðýlýp gübre haline gelir.

303
00:36:55,204 --> 00:36:58,157
Seçici üreme, aþýrý kalabalýk
nedeniyle egzersiz eksikliði,

304
00:36:58,258 --> 00:37:02,282
yapay aydýnlatma ve yem emilimini arttýran
antibiyotiklerin yoðun kullanýmý,

305
00:37:02,821 --> 00:37:05,900
modern broyler tavuklarýnýn
sadece 35 günde

306
00:37:06,001 --> 00:37:08,813
3 kg'lýk kesim aðýrlýðýna
ulaþmasýyla sonuçlanmýþtýr,

307
00:37:09,282 --> 00:37:13,618
bu sayý normalde 96 günde 2 kg'dýr.

308
00:37:15,407 --> 00:37:18,774
Vücutlarý iskelet, kalp ve metabolik
bozukluklarý yaygýn hale getirerek

309
00:37:18,875 --> 00:37:22,094
bu aþýrý fiziksel baskýyý ele
almakta büyük zorluk çekmektedir.

310
00:37:24,525 --> 00:37:29,212
Mezbahaya kadar ulaþabilenlerin
%90'ý, anormal bir yürüyüþe sahiptir.

311
00:37:32,868 --> 00:37:36,220
Barakalar 5-7 haftalýk tüm
dönem boyunca temizlenmezler

312
00:37:36,321 --> 00:37:39,977
ve cildini tahriþ edebilecekleri ve
solunum sistemini engelleyebilecek

313
00:37:41,312 --> 00:37:43,548
yüksek bir amonyak
konsantrasyonuna neden olurlar.

314
00:37:59,829 --> 00:38:03,501
RSPCA onaylý etiket altýnda satýlan
tavuklara, kulübenin ortasýndan

315
00:38:03,602 --> 00:38:06,071
aþaðý doðru akan tek
bir levrek verilir,

316
00:38:06,172 --> 00:38:08,266
aksi takdirde koþullar
ve süreç aynýdýr.

317
00:39:01,962 --> 00:39:05,259
Kuþlarýn en sakin olduðu ve
neler olduðunu göremediði

318
00:39:05,360 --> 00:39:08,111
gecenin ortasýnda düþük ýþýk
koþullarýnda depopülasyon meydana gelir.

319
00:39:08,986 --> 00:39:11,564
Genellikle sözleþmeli ekipler
tarafýndan elle yakalanýrlar

320
00:39:11,665 --> 00:39:13,454
ve plastik kasalara sýkýþýrlar,

321
00:39:13,689 --> 00:39:17,001
sandýklar daha sonra kesimhaneye
taþýnmak üzere kamyonlara taþýnýrlar.

322
00:39:58,282 --> 00:40:00,626
Yumurta tavuklarý gibi, onlar
da bacaklarý tarafýndan

323
00:40:00,727 --> 00:40:02,430
otomatik zincir hattý
üzerine asýlýrlar.

324
00:40:06,931 --> 00:40:09,236
Daha sonra baþlarýný
kaldýran herhangi bir kuþ,

325
00:40:11,017 --> 00:40:14,290
boðazlarýný döner bir
býçakla kesmeden önce

326
00:40:16,220 --> 00:40:19,540
elektrikli sersemletici
banyoya daldýrýlýrlar.

327
00:40:30,454 --> 00:40:34,274
Bir iþçi, ilk býçaðý kaçýran herhangi
bir kuþ için býçakla bekler.

328
00:41:18,048 --> 00:41:21,197
HÝNDÝLER

329
00:41:32,017 --> 00:41:34,493
Ýþlenmiþ hindiler, doðal
olarak çiftleþemeyecek kadar

330
00:41:34,594 --> 00:41:36,900
büyüyecek þekilde büyümüþtürler,

331
00:41:37,032 --> 00:41:39,946
bu yüzden hindi endüstrisi, Victoria'daki
gezen hindi çiftliði olarak

332
00:41:40,047 --> 00:41:42,548
gösterilmiþ olsa da suni tohumlama
yöntemine dayanmaktadýr,

333
00:41:42,649 --> 00:41:44,743
ancak Avustralya'daki
hindi kuluçkahanelerinde

334
00:41:44,844 --> 00:41:47,014
az sayýdaki standart uygulama
olarak kabul edilmiþtir.

335
00:41:52,556 --> 00:41:53,892
Son derece meraklý kuþlar,

336
00:41:54,070 --> 00:41:56,508
piliçlerle ayný þekilde
yetiþtirilirler,

337
00:41:56,609 --> 00:41:59,322
her metrekarede altý hindi

338
00:41:59,423 --> 00:42:02,009
deðerine eþit olarak baraka
baþýna 10-14000 hindi vardýr.

339
00:42:09,383 --> 00:42:12,227
Genetik deðiþimler ve beslenmeyi
en üst düzeye çýkarmak için

340
00:42:12,328 --> 00:42:16,196
yapay aydýnlatma, vahþi meslektaþlarýnýnkine
oranla iki katýna çýkmaktadýr.

341
00:42:16,884 --> 00:42:19,579
Hýzla bacaklarýnýn destekleyemediði
bir aðýrlýða ulaþýrlar.

342
00:43:11,892 --> 00:43:15,290
Kendi atýklarýnda yaþadýklarý için,
yaralar hýzla enfekte olabilir.

343
00:43:38,688 --> 00:43:42,548
Ölüm sýklýðý, diþilerde,
yaþlarý 12 hafta süren

344
00:43:42,649 --> 00:43:47,313
yaþam sürelerinin bitimine kadar
ortalama %3-5 oranýnda artar

345
00:43:47,859 --> 00:43:52,079
ve 16 haftalýk yaþam süresinin
bitiminde erkeklerde %10-12'dir.

346
00:43:59,298 --> 00:44:01,907
Ölü kuþlar toplanýr
ve çöp gibi dökülür.

347
00:44:18,447 --> 00:44:20,962
Geri kalanlar, kesim hattýna

348
00:44:24,657 --> 00:44:27,454
baþ aþaðý kaldýrýlarak
asýlýr, tekmelerle ve

349
00:44:27,555 --> 00:44:29,712
dövülerek kesimhaneye götürülür.

350
00:44:46,478 --> 00:44:49,704
Daha küçük mezbahalarda bireysel
öldürme konileri kullanýlabilir.

351
00:45:15,579 --> 00:45:18,055
Avustralya'da her yýl 4 ila
5 milyonu öldürülmektedir,

352
00:45:18,219 --> 00:45:21,064
bunlarýn çoðu Noel'de satýn
alýnýr ve tüketilir.

353
00:45:21,775 --> 00:45:25,657
Yýlýn geri kalanýnda, hatta bir yýl
boyunca, donmuþ durumdadýrlar.

354
00:45:36,509 --> 00:45:38,947
ÖRDEKLER

355
00:46:14,806 --> 00:46:16,173
Etçi tavuklarda olduðu gibi,

356
00:46:16,274 --> 00:46:18,337
öðütücüler hala büyümeye
devam etmeleri beklenmeyen

357
00:46:18,438 --> 00:46:20,227
zayýf ya da deforme olmuþ
ördek yavrularý için

358
00:46:20,328 --> 00:46:22,016
ördek kuluçkahanelerinde
kullanýlmaktadýr.

359
00:46:30,290 --> 00:46:33,845
Ördek yetiþtiriciliði, etçi tavuk ve hindi
çiftçiliði ile birçok benzerliði paylaþmaktadýr.

360
00:46:37,400 --> 00:46:39,743
Kuluçkahaneden hayatlarýnýn
ilk günlerinde,

361
00:46:39,900 --> 00:46:43,579
ördek yavrularý, hastalýk ve ölümlerin
yaygýn olduðu nadiren temizlenmiþ

362
00:46:43,775 --> 00:46:45,868
hanelerde binlerce diðerlerinin
barýndýðý barakalarda,

363
00:46:45,969 --> 00:46:48,329
sadece 7 hafta boyunca
hýzlandýrýlmýþ bir oranda büyürler.

364
00:46:59,861 --> 00:47:02,055
Ördekler suda yaþayan hayvanlardýr,
bu nedenle normal olarak

365
00:47:02,156 --> 00:47:04,673
vücut aðýrlýðýný uzun süre ayakta
tutmak zorunda olmadýklarý için

366
00:47:04,774 --> 00:47:06,892
doðal olarak zayýf bacak
ve uyluk eklemleri vardýr.

367
00:47:09,861 --> 00:47:11,759
Yüzey suyunun mevcut olduðu yerlerde,

368
00:47:11,860 --> 00:47:16,118
ördekler uzun süre yüzecek ve kas ve iskelet
sistemi üzerindeki baskýyý azaltacaktýr.

369
00:47:17,407 --> 00:47:20,477
Bununla birlikte, serbest açýk alan
adlandýrýlanlar da dahil olmak üzere

370
00:47:20,578 --> 00:47:23,353
çoðu Avustralya çiftliklerinde
olduðu gibi yüzey suyu olmadýðýnda,

371
00:47:23,861 --> 00:47:27,516
ördekler 7 haftaya kadar tüm vücut
aðýrlýðýný bacaklarýna tutmalýdýrlar,

372
00:47:28,032 --> 00:47:30,447
üreme için tutulan ördekler için
genellikle daha uzun süre vardýr

373
00:47:30,798 --> 00:47:34,189
ve bunun sonucunda topallýk, çýkýk
eklemler ve kýrýk kemikler görülür.

374
00:47:36,790 --> 00:47:39,727
Yavru iskelet sistemi yetersiz
kemik oluþumu ile birleþtiðinde,

375
00:47:39,828 --> 00:47:42,016
ördekler daha hýzlý ve daha
aðýr büyümeyi amaçlayan

376
00:47:42,117 --> 00:47:43,462
seçici yetiþtirme ile büyütülürler,

377
00:47:44,064 --> 00:47:47,626
bu da zaten zayýf bacak ve uyluk eklemleri
üzerine daha fazla basýnç ekler.

378
00:47:58,681 --> 00:48:00,751
Kafalarýný bile daldýrmak
için su olmadan,

379
00:48:00,852 --> 00:48:03,759
ördekler gözlerini, burun deliklerini
ve tüylerini temiz tutamazlar,

380
00:48:04,212 --> 00:48:06,212
hastalýk veya körlük riski çoðalýr.

381
00:48:13,900 --> 00:48:17,165
Kendi atýklarýnda yaþamak ve ortaya
çýkan yüksek amonyak seviyeleri

382
00:48:17,266 --> 00:48:21,220
ayaklarýnda aðrýlý yanýklara neden olabilir ve
yaralarý ve yaralanmalarý þiddetlendirebilir.

383
00:48:32,376 --> 00:48:34,915
Bu zayýf çevresel koþullar
ve aþýrý kalabalýk,

384
00:48:35,259 --> 00:48:39,228
genellikle, inkoordinasyon ve baþ
ve boyun titremelerinin felç,

385
00:48:39,329 --> 00:48:42,078
kasýlma, koma ve ölüm tarafýndan
izlendiði nörolojik hastalýða

386
00:48:42,298 --> 00:48:43,603
yol açmaktadýr.

387
00:48:59,641 --> 00:49:02,016
Hasta ya da yaralý ördekler
iþçiler tarafýndan bulunduðunda,

388
00:49:02,117 --> 00:49:03,876
boyunlarý kýrýlarak öldürülür.

389
00:49:18,650 --> 00:49:21,110
49 gün sonra sandýklara
toplanýrlar ve

390
00:49:21,211 --> 00:49:23,978
kesimhaneye gönderilmek üzere
kamyonlara bindirilirler.

391
00:49:58,361 --> 00:50:00,189
Birçoðu seyahatten sað çýkmaz.

392
00:50:02,907 --> 00:50:06,860
Tavuklar ve hindiler gibi, ördekler de
ayaklarýndan kesilme hattýna asýlýr.

393
00:50:10,829 --> 00:50:14,368
Tipik elektrikli sersemletme
banyosu, her zaman etkili deðildir,

394
00:50:14,681 --> 00:50:17,352
çoðu kuþ, boðazlarýnýn bilinçleri
daha yerindeyken kesilir

395
00:50:17,453 --> 00:50:21,266
ve sonunda kan kaybýndan ölürler
veya haþlama tankýnda boðulurlar.

396
00:50:37,743 --> 00:50:40,540
2018 itibariyle
Avustralya'daki üç eyalet,

397
00:50:40,641 --> 00:50:43,969
vahþi ördekler için zulüm gösterilen
rekreasyonel çekimi yasakladý,

398
00:50:44,447 --> 00:50:47,478
ancak Victoria, Güney
Avustralya ve Tazmanya'da,

399
00:50:47,579 --> 00:50:50,978
uygulama her yýl açýk sezonda
yasal olmaya devam ediyor.

400
00:51:01,861 --> 00:51:05,493
Victoria'daki su kuþlarý popülasyonu
istikrarlý bir þekilde azalmýþtýr.

401
00:51:05,774 --> 00:51:10,063
2017 yýlýnda en düþük sayý
34 yýl olsa da, avlanma,

402
00:51:10,164 --> 00:51:12,594
artan iþlerin sulak alanlarý
çevreleyen kýrsal topluluklara

403
00:51:12,695 --> 00:51:15,165
ve avcýlar tarafýndan
hissedilen genel zevk

404
00:51:15,525 --> 00:51:18,509
ve memnuniyetlere baðlý
olarak devam ediyor.

405
00:51:35,931 --> 00:51:40,298
Bilgisayar simülasyonu tahminleri ve sulak
alandaki kurtarýcýlarýn gözlemleri,

406
00:51:40,493 --> 00:51:43,454
ördek avcýlarýnýn, öldürdükleri ve
yakaladýklarý en az sayýda kuþun

407
00:51:43,555 --> 00:51:45,509
yaralý ve yakalanmamýþ
halde býrakýldýðýný

408
00:51:45,938 --> 00:51:48,438
ve tedavi edilmeyen
yaralanmalardan muzdarip veya

409
00:51:48,539 --> 00:51:50,891
ölmek üzere býrakýlan binlerce
ördekten oluþtuðunu göstermektedir.

410
00:51:58,173 --> 00:52:01,329
Ek olarak, nadir ve nesli tehlike
altýnda olan Çilli Ördek gibi

411
00:52:01,430 --> 00:52:04,063
birçok yasal olarak
korunan türden kuþlar,

412
00:52:04,298 --> 00:52:06,821
av mevsimi boyunca sulak
alanlardan ele geçirilmiþtir;

413
00:52:06,993 --> 00:52:10,235
atýcýlar ya ateþ etmeden önce
türleri teþhis edememekte

414
00:52:10,336 --> 00:52:12,282
ya da herhangi bir þekilde
ateþ etmektedirler.

415
00:52:19,947 --> 00:52:22,384
Ceketler, uyku tulumlarý ve yatak
takýmlarý gibi ürünler için

416
00:52:22,485 --> 00:52:25,196
kullanýlan dünyanýn
hav ve tüylerinin

417
00:52:25,297 --> 00:52:26,665
yaklaþýk % 80'i, ördekler

418
00:52:26,962 --> 00:52:30,048
ve kazlarýn canlý toplanmasýnýn ortak
bir uygulama olduðu Çin'den geliyor.

419
00:52:31,483 --> 00:52:33,991
Bu, tüyleri kuþlarýn
cildinden acýmasýzca yolmak,

420
00:52:34,092 --> 00:52:36,805
açýk ve kanlý yaralar
býrakarak, en nihayetinde

421
00:52:36,906 --> 00:52:39,509
katledilmeden önce defalarca
tekrarlanan bir süreçtir.

422
00:52:42,907 --> 00:52:47,056
Sorumlu Down Standardý kapsamýnda
sertifikasyon talep eden

423
00:52:47,157 --> 00:52:49,211
tedarikçiler bile canlý
yolmaya dahil olmuþlardýr.

424
00:52:49,633 --> 00:52:52,016
Nihayetinde, Avusturalya'daki
ya da baþka bir yerdeki

425
00:52:52,117 --> 00:52:55,829
belirli ürünlerin bu çiftliklerden gelip
gelmediðini bilmek mümkün deðildir.

426
00:53:08,806 --> 00:53:11,212
ÝNEKLER

427
00:53:24,056 --> 00:53:27,118
Ýnekler, insanlar gibi, gençleriyle
yakýn baðlar oluþturan

428
00:53:27,219 --> 00:53:29,658
ve süt üretebilmek için
doðum yapmalarý gereken

429
00:53:29,759 --> 00:53:31,603
kuvvetli maternal varlýklardýr.

430
00:53:32,821 --> 00:53:35,392
Süt çiftliklerinde, her yýl
bu süt akýný, genellikle

431
00:53:35,493 --> 00:53:38,501
doðal çiftleþme yerine suni
tohumlama yoluyla tutmak için

432
00:53:38,602 --> 00:53:40,673
kuvvetli bir þekilde çoðaltýlýrlar,

433
00:53:40,774 --> 00:53:44,345
bu da, iþçilerden, boðanýn
spermini yerleþtirmek

434
00:53:44,704 --> 00:53:48,696
için ineklerin rahim boynunu
tutmasýný gerektirr.

435
00:53:53,884 --> 00:53:57,103
Yavrularý doðduktan birkaç
saat sonra alýnýrlar,

436
00:53:57,384 --> 00:54:01,477
böylece onlar için tasarlanan süt insan
tüketimi için toplanabilir ve satýlabilir.

437
00:54:12,423 --> 00:54:14,384
Ayrýlmayý izleyen günlerde,

438
00:54:14,595 --> 00:54:16,509
anneler gece ve gündüzleri,

439
00:54:16,610 --> 00:54:18,337
buzaðýlarýný aramak
için feryat ederler.

440
00:54:18,736 --> 00:54:21,478
Günlerce hatta haftalarca
yas tuttuklarý biliniyor.

441
00:54:23,556 --> 00:54:25,790
Boða buzaðý denilen erkek buzaðýlarýn

442
00:54:26,039 --> 00:54:30,305
süt endüstrisine hiç faydasý
yoktur çünkü süt üretemezler.

443
00:54:30,517 --> 00:54:33,001
Bir kamyona taþýnmadan önce beþ
gün boyunca izole edilmekte

444
00:54:33,102 --> 00:54:34,946
ve önce ya bir satýþ salonuna

445
00:54:36,165 --> 00:54:38,219
ya da doðrudan kesimhaneye
gönderilmektedir.

446
00:54:40,220 --> 00:54:44,001
Hayatlarýnýn son 30 saati
boyunca aç býrakýlabilirler.

447
00:54:45,400 --> 00:54:49,110
Acýkmýþ, kafasý karýþmýþ
ve ümitsiz halde,

448
00:54:49,626 --> 00:54:52,657
anneleri için bir sonraki
sabah öldürülecekleri

449
00:54:53,009 --> 00:54:55,095
katliam masasýnýn ardýndan aðlarlar.

450
00:55:57,798 --> 00:56:01,040
Þaþkýnlýðý önleyen veya uygunsuz
bir þekilde sersemletilenler

451
00:56:01,211 --> 00:56:02,767
bilinçli olarak öldürülür.

452
00:56:19,079 --> 00:56:21,572
Sadece Avustralya'da her yýl

453
00:56:21,947 --> 00:56:26,766
süt endüstrisinin atýk ürünleri olarak
yaklaþýk 700.000 erkek dana kesilmektedir.

454
00:56:28,743 --> 00:56:32,735
Küçük bir miktar buzaðý,
dana eti için kesilmek üzere

455
00:56:33,275 --> 00:56:35,361
20 haftaya kadar büyütülürler.

456
00:56:41,837 --> 00:56:44,204
Diþi buzaðýlar ayný zamanda
toz haline getirilmiþ

457
00:56:44,579 --> 00:56:46,689
süt deðiþtirici ile beslenerek,

458
00:56:46,900 --> 00:56:50,407
sonunda kendilerine emprenye edildikten
sonra döngüye katýlmaya devam edilir.

459
00:57:26,454 --> 00:57:28,282
Günde 2-3 kez,

460
00:57:28,579 --> 00:57:30,814
emziren inekler saðým
aðzýna sokulur ve

461
00:57:30,915 --> 00:57:33,579
endüstriyel saðým
makinelerine baðlanýr.

462
00:57:46,032 --> 00:57:48,954
Doðal koþullarda, 20 yýla
kadar yaþayabilirler.

463
00:57:49,102 --> 00:57:52,118
Süt çiftliklerinde sadece
4 ila 8 yýl süren,

464
00:57:54,064 --> 00:57:56,766
bazýlarý yatýþtýrýcý olarak
bilinen bir madde ile

465
00:57:56,867 --> 00:57:59,462
sürekli emdirme baskýsýna
yenik düþer ve

466
00:57:59,563 --> 00:58:01,822
doðal olarak 10 kat daha
fazla süt üretirler,

467
00:58:02,282 --> 00:58:05,157
geri kalaný süt üretimi
yavaþlamaya baþladýðýnda ya da

468
00:58:05,258 --> 00:58:08,212
devam etmek için uygunsuz olduðunda
mezbahaya gönderilirler.

469
00:59:07,673 --> 00:59:12,407
Sýðýr endüstrisinde doðal çiftleþme
için suni tohumlama tercih edilmekte,

470
00:59:13,501 --> 00:59:16,188
sýðýr eti için yetiþtirilen
Buzaðýlar, anestezi olmaksýzýn

471
00:59:16,289 --> 00:59:19,657
sperm alma ya da boynuz kesme
ya da kulak etiketleme

472
00:59:19,892 --> 00:59:22,251
ya bir býçak ile ya da zil
denilen bir uygulama ile,

473
00:59:29,400 --> 00:59:30,900
bir elastik bandýn,

474
00:59:33,486 --> 00:59:36,594
testislerin tabaný etrafýnda
sýkýca sýkýþtýrýldýðý,

475
00:59:36,695 --> 00:59:39,344
en sonunda, çürümesine
ve düþmesine kadar

476
00:59:39,445 --> 00:59:42,126
kan basýncýný kýsýtlayan kastrasyon
ve sýcak demirle daðlanmak da

477
00:59:42,227 --> 00:59:44,947
dahil olmak üzere çeþitli aðrýlý

478
00:59:48,040 --> 00:59:50,564
cerrahi prosedürlere
maruz kalmaktadýr.

479
00:59:55,478 --> 00:59:58,736
Hastalananlar tipik olarak
veteriner bakýmý alamazlar

480
00:59:58,837 --> 01:00:00,329
ve çabuk kötüleþirler.

481
01:00:24,447 --> 01:00:26,275
Antibiyotikler, büyüme hormonlarý,

482
01:00:26,376 --> 01:00:28,899
vitaminler ve takviyeleri
içeren ilaçlar

483
01:00:29,000 --> 01:00:32,032
ve gebeliði korumak için
progesteron enjekte edilir

484
01:00:34,986 --> 01:00:36,805
veya vajinal yolla yerleþtirilir

485
01:00:39,509 --> 01:00:40,884
ya da aðýzdan verilir.

486
01:00:42,251 --> 01:00:44,501
Bu ve hamileliði sýralamak
ya da kontrol etmek gibi

487
01:00:44,602 --> 01:00:46,087
diðer düzenli rutinler,

488
01:00:46,188 --> 01:00:48,727
büyük bir ilgi için ezilme
denilen bir engelleyici kutuya,

489
01:00:48,828 --> 01:00:52,829
avlu sistemi boyunca zorla beslenen
sýðýrlarý götürmeyi içerir.

490
01:01:37,790 --> 01:01:41,040
Avustralya'nýn toplam sýðýr
eti kaynaðýnýn yaklaþýk %40'ý

491
01:01:41,415 --> 01:01:45,189
büyük yerel süpermarketlerde
satýlan %80'lik sýðýr eti,

492
01:01:45,391 --> 01:01:51,509
hayatlarýnýn son %10-15'inini,
18 aylýkken kesimden önce

493
01:01:51,610 --> 01:01:55,711
tahýlla beslenen çorak yemliklere
ayýran sýðýrlardan geliyor.

494
01:02:47,697 --> 01:02:52,025
Onlar çaresizce kaçmaya çalýþacaklarý
knockbox'a girmeye zorlanýrlar.

495
01:04:11,275 --> 01:04:14,391
Esir eleme tabancasý, en çarpýcý
inatçý inek yöntemidir,

496
01:04:14,517 --> 01:04:17,837
ancak daha küçük silahlar, özellikle
bu tür büyük hayvanlara karþý

497
01:04:17,938 --> 01:04:21,821
genellikle etkisizdir, sadece acýya ve
sýnýrlý hareketliliðe neden olmakta,

498
01:04:22,025 --> 01:04:23,493
ancak bilinç kaybý olmamaktadýr.

499
01:04:44,361 --> 01:04:46,954
Tüfek daha az yaygýn
bir alternatiftir.

500
01:05:23,939 --> 01:05:27,548
Hayvanlarý sersemletmeden,
onlarý öldürmeden, hatta

501
01:05:27,649 --> 01:05:30,314
bazen de iþlemeden önce buna
þahit olmalarýna ek olarak,

502
01:05:30,415 --> 01:05:34,735
çoðu zaman bir sonraki odadan kaderlerini
dinlemek zorunda kalýyorlar.

503
01:05:49,595 --> 01:05:51,454
Hamileyken kesilen inekler için,

504
01:05:51,555 --> 01:05:55,165
fetal buzaðý serumu veya fetal
sýðýr serumu olarak bilinen

505
01:05:55,344 --> 01:05:57,313
doðmamýþ buzaðýlardan
elde edilen kan,

506
01:05:57,414 --> 01:05:59,673
ilaç endüstrisine büyük
bir deðere sahiptir

507
01:05:59,774 --> 01:06:02,345
ve litre baþýna yaklaþýk
600 dolar getirmektedir.

508
01:06:04,493 --> 01:06:07,891
Ýneklerin ve bobby buzaðýlarýn
postlarý deriye dönüþtürülecek

509
01:06:07,992 --> 01:06:12,094
tabakhanelere gönderilir, bunlarýn çoðu
daha sonra yurt dýþýna ihraç edilir.

510
01:06:12,336 --> 01:06:16,048
Derilerin, atýklarý azaltmayý amaçlayan
et endüstrisinin bir yan ürünü olduðu

511
01:06:16,149 --> 01:06:18,220
yaygýn bir yanlýþ anlamadýr;

512
01:06:18,321 --> 01:06:21,860
etten ziyade daha fazla hayvanýn
deri için öldürüldüðü noktaya,

513
01:06:21,961 --> 01:06:23,931
etten daha ekonomik olarak

514
01:06:24,032 --> 01:06:28,337
deðerli bir ortak ürün olduðunu
söylemek çok daha doðrudur.

515
01:06:29,650 --> 01:06:33,594
Ayakkabý, el çantasý ve diðer
aksesuarlarda kullaným için ucuz deri,

516
01:06:33,695 --> 01:06:37,243
Hindistan, Bangladeþ gibi
geliþmekte olan ülkelerden

517
01:06:37,470 --> 01:06:40,501
Avustralya, Amerika ve
Avrupa'ya da ithal edilmektedir.

518
01:06:41,665 --> 01:06:44,321
Ýnekler Hindu dini tarafýndan
kutsal kabul edildiðinden,

519
01:06:44,422 --> 01:06:48,032
Hindistan'ýn 29 eyaletinin 24'ünde
katliamlarý yasa dýþýdýr.

520
01:06:48,539 --> 01:06:52,501
Deri için yasal olarak katledilmeleri
için, önce beþ muaf devletten birine

521
01:06:52,602 --> 01:06:55,525
veya sýnýrdan
Bangladeþ'e yüzlerce

522
01:06:55,626 --> 01:06:58,314
veya binlerce kilometre
taþýnmalarý gerekir.

523
01:06:58,501 --> 01:07:00,782
Güzergaha ve hayvan sayýsýna baðlý olarak

524
01:07:00,978 --> 01:07:02,353
bazen binlercesi

525
01:07:02,642 --> 01:07:05,517
bu ulaþýmýn çoðunda
yürümek zorundadýrlar.

526
01:07:07,798 --> 01:07:11,462
Hazýrlýk aþamasýnda, birçoðu ayaðýna
çivilenmiþ ayakkabýlara sahiptir

527
01:07:11,673 --> 01:07:14,181
ve burunlarýnda
sýmsýký ipler vardýr.

528
01:07:15,931 --> 01:07:19,204
Yorgun, açlýktan ve susuzluktan
bitap düþmüþ, yol boyunca birçoðu

529
01:07:21,454 --> 01:07:23,759
burun halatlarýnýn çekilmesi
veya kuyruklarýnýn kýrýlmasýyla

530
01:07:23,860 --> 01:07:25,564
ayakta durmaya mecburdurlar,

531
01:07:30,962 --> 01:07:34,493
sopalarla dövülürler ya da acý
biberler gözlerine sürülür.

532
01:07:37,954 --> 01:07:40,969
Yolculuðun geri kalaný boyunca,
kamyonlarýn içine ve dýþýna,

533
01:07:43,431 --> 01:07:46,126
kalabalýklarýnýn birbirlerini delip
geçtikleri ve kemiklerini sýk sýk

534
01:07:46,227 --> 01:07:47,579
kýrdýklarý kalabalýðýn
içinde kalýrlar.

535
01:07:51,407 --> 01:07:53,720
Mezbahaya canlý ulaþabilenler,
önceden sersemletilmeden,

536
01:07:53,821 --> 01:07:55,431
birbirlerinn gözü
önünde öldürülürler,

537
01:07:59,814 --> 01:08:01,673
ve hatta kimisinin derisi
canlý canlý yüzülür.

538
01:08:03,993 --> 01:08:06,610
Postlarý, genellikle çocuklar
tarafýndan kansere veya

539
01:08:06,711 --> 01:08:09,329
kronik cilt hastalýklarýna
neden olduðu bilinen

540
01:08:09,634 --> 01:08:11,095
zehirli kimyasallara batýrýlýr.

541
01:08:15,384 --> 01:08:17,579
Rodeolarýn temel kavramý,

542
01:08:17,680 --> 01:08:21,938
zayýf, daha savunmasýz varlýklarýn
fiziksel kontrolü ve hakimiyetidir.

543
01:08:22,736 --> 01:08:25,838
Avustralya'da her yýl düzenlenen
240 rodeo etkinliðinde

544
01:08:25,939 --> 01:08:29,236
seyircinin eðlencesi için
buzaðýlar, öküzler ve

545
01:08:29,337 --> 01:08:32,477
boðalar fiziksel
olarak kýþkýrtýlýyor.

546
01:08:35,040 --> 01:08:36,853
Normalde oldukça uysal
olan hayvanlar,

547
01:08:36,954 --> 01:08:38,806
kuyruk kývýrmalarýna,

548
01:08:48,079 --> 01:08:50,095
elektrik prodüksiyonuna

549
01:08:59,572 --> 01:09:01,751
ve sahnelerin arkasýndaki
diðer fiziksel tacizlere

550
01:09:12,993 --> 01:09:15,985
ve ayný zamanda "sýçrama"
yapmak ve vahþi görünmek için,

551
01:09:16,086 --> 01:09:17,492
karýnlarý etrafýnda
sýkýlmýþ metal mahmuz

552
01:09:17,593 --> 01:09:19,031
ve kayýþlarýn kullanýlmasýna
katlanýyorlar.

553
01:09:47,681 --> 01:09:50,454
Eðlenceli bir gösteri için
yoðunluðu ve risk ayrýlmaz

554
01:09:50,555 --> 01:09:53,228
faktörleri ile,
yaralanmalar kaçýnýlmazdýr.

555
01:10:29,009 --> 01:10:31,868
Buzaðý ve sýðýr baðlama, kaçmaya
çalýþtýkça hayvanlarýn kementini,

556
01:10:31,969 --> 01:10:34,571
þiddetli bir þekilde durdurmak
için sarsmayý içerir

557
01:10:34,672 --> 01:10:35,962
ve genellikle morarma,

558
01:10:36,063 --> 01:10:38,946
kýrýk bacaklarda, boynuzlarda
ve hatta boyunlarda,

559
01:10:39,047 --> 01:10:41,759
bað yýrtýlmasýnda,
iç kanamalarda ve

560
01:10:41,860 --> 01:10:44,868
deri altý doku hasarý meydana gelir.

561
01:11:10,173 --> 01:11:12,079
KOYUNLAR

562
01:11:19,259 --> 01:11:21,642
‘Güz kuzuculuðu', koyunlarý
emprenye etmektir,

563
01:11:21,743 --> 01:11:23,501
böylece kýþ aylarýnda doðururlar,

564
01:11:23,759 --> 01:11:27,032
yani kuzularýn en verimli olduðu zamanlarda
kuzularý ilkbaharda sütten kesilir.

565
01:11:27,290 --> 01:11:29,290
Bu, kuzularýn daha hýzlý
büyümesine izin verirken,

566
01:11:29,697 --> 01:11:32,501
10-15 milyon yenidoðan
kuzusuyla sonuçlanýr

567
01:11:32,657 --> 01:11:36,149
kabaca dörtte biri doðumdan
sonraki 48 saat içinde

568
01:11:36,454 --> 01:11:38,275
sert soðuk algýnlýðýna maruz kalýr.

569
01:11:39,759 --> 01:11:42,228
Koyun çiftçileri için, bu daha
sýcak aylarda kuzuculuðun

570
01:11:42,329 --> 01:11:44,361
daha yüksek yem maliyetleri
yerine tercih edilir.

571
01:11:47,572 --> 01:11:52,032
Avusturalya'da üretilen yünün yaklaþýk
%80'ini oluþturan Merinos ýrký,

572
01:11:52,133 --> 01:11:55,110
seçici olarak, aþýrý miktarda
yünle sonuçlanan kýrýþýk cilde

573
01:11:55,211 --> 01:11:58,767
sahip olmak için üretilr ve bunlarý
daha çok sinek enfeksiyonuna

574
01:11:59,868 --> 01:12:02,774
eðilimli hale getirir ve bu nedenle
daha çok kuyruk kesmeye maruz kalýrlar.

575
01:12:02,875 --> 01:12:06,017
Yaza eriþen kuzularýn kirlenmesini ve sinekten
enfeksiyon kapma riskini azaltmak için,

576
01:12:06,118 --> 01:12:08,525
kuyruklarý tamamen yakýlýr
ya da tamamen kesilir,

577
01:12:08,626 --> 01:12:11,048
bu kesme iþlemi kalçalarýnýn
etrafýndaki deriyi ve

578
01:12:11,149 --> 01:12:13,478
kuyruklarýnýn tabanýný metal
makaslarla kesmeyi içerir.

579
01:12:14,822 --> 01:12:19,126
Kuzular 6 aydan küçükse, herhangi bir
acý olmadan bunu yapmak yasaldýr.

580
01:12:23,462 --> 01:12:27,235
Koyun kesicilere saat baþý deðil,
koyun sürüsü sayýsý kadar ödenir,

581
01:12:27,524 --> 01:12:30,079
bu nedenle hýzýn hassasiyeti
önceliklidir ve resmi eðitim

582
01:12:30,180 --> 01:12:32,931
veya akreditasyon için
bir gereklilik yoktur.

583
01:13:21,032 --> 01:13:23,891
Birkaç yýl sonra, artýk karlý
olarak kabul edilmek için

584
01:13:23,992 --> 01:13:26,751
yeterli miktarda yün üretemedikleri
zaman, koyunlar kesime gönderilir

585
01:13:26,852 --> 01:13:31,641
ve koyun eti olarak satýlýrken, et için
yetiþtirilen kuzular 4 ila 12 aylýkken

586
01:13:31,743 --> 01:13:34,892
öldürülür, doðal ömürleri
olan 12-14 yaþýndna çok önce.

587
01:13:39,900 --> 01:13:43,134
Avustralya'da her yýl öldürülen
32 milyon koyunun 19 milyonu,

588
01:13:43,235 --> 01:13:46,673
çiftlikler, mezbahalar, kümes hayvanlarý
ve domuzlar da dahil olmak üzere,

589
01:13:46,774 --> 01:13:48,650
hayvanlarýn çiftlikler ve mezbahalar

590
01:13:48,899 --> 01:13:51,385
ya da özel alýcýlar arasýnda

591
01:13:51,486 --> 01:13:53,680
bir aracý olarak satýlmaktadýr.

592
01:13:56,009 --> 01:13:59,532
Isý stresi, dehidratasyon, tükenme
ya da önceden var olan koþullar,

593
01:13:59,633 --> 01:14:02,017
satýþ alanlarýndaki ölümlerin
yaygýn nedenleridir.

594
01:14:04,064 --> 01:14:07,001
Koyunlarýn çoðu etleri için
mezbahalar tarafýndan satýn alýnýr.

595
01:14:11,993 --> 01:14:15,032
Bir mezbahada hiçbir hayvan
ölüme isteyerek yürümez.

596
01:14:48,017 --> 01:14:51,204
Yine elektrik çarpmasý düzenli
olarak etkisiz olduðunu kanýtlar,

597
01:14:51,532 --> 01:14:55,829
sadece acýya neden olur ve hayvanlarý
son anlarýnda daha da korkutur.

598
01:15:34,322 --> 01:15:36,361
Silahla sersemletmek daha
iyi bir çözüm deðildir.

599
01:16:11,821 --> 01:16:14,219
Ne kadar etkili bir çatýþmanýn
ortaya çýkabileceðine bakýlmaksýzýn,

600
01:16:14,320 --> 01:16:16,813
bir hayvanýn tamamen bilinçsiz
ve acýya karþý duyarsýz hale

601
01:16:16,914 --> 01:16:20,032
getirilip getirilmediðini,
sadece felç olduðunu

602
01:16:20,486 --> 01:16:24,157
ve hareket edemediðini kesin
olarak bilmek mümkün deðildir.

603
01:16:53,392 --> 01:16:56,986
Korkularý ve çaresizliklerinde, kimileri
bir daha kaçacaklarýný bilerek,

604
01:16:57,439 --> 01:17:00,345
kýsa bir süreliðine kaçmayý, önlerindekilerin
bedenleriyle doðrudan karþý karþýya gelmeyi,

605
01:17:14,150 --> 01:17:17,251
daha sonra yarýþý zorlamaya
baþlamadan önce yönetmeyi baþarýrlar.

606
01:17:20,719 --> 01:17:23,610
KEÇÝLER

607
01:17:31,421 --> 01:17:34,312
Keçi, sürekli süt tedariðini
saðlamak için tekrar tekrar

608
01:17:34,513 --> 01:17:37,985
emprenye edilir ve ineklerle ayný þekilde
süt ürünleri için yetiþtirilmektedir.

609
01:17:38,328 --> 01:17:41,195
Avustralya'da sadece 65
civarýnda çiftliðe sahip bir

610
01:17:41,396 --> 01:17:44,307
niþ sanayi olan keçi sütü, inek
sütü alerjisi olan kiþiler için

611
01:17:44,508 --> 01:17:47,796
daha kolay sindirilebilir bir
alternatif olarak pazarlanmaktadýr.

612
01:17:48,461 --> 01:17:52,226
Dünya çapýnda, daha çok insan diðer
keçilerden daha fazla keçi sütü içiyor.

613
01:18:03,313 --> 01:18:06,055
Süt üretemeyen erkek çocuklar

614
01:18:06,209 --> 01:18:08,164
genellikle atýk ürünler
olarak kabul edilirler ve

615
01:18:08,342 --> 01:18:10,306
doðumdan kýsa bir süre sonra
çiftlikte öldürülürken,

616
01:18:13,907 --> 01:18:17,312
bazý yavrular da et için fazla keçi
yetiþtirilip satýlacak olsa da,

617
01:18:17,867 --> 01:18:21,180
diþi yavrular süt
üreticilerinin olurlar.

618
01:18:27,883 --> 01:18:30,140
Emziren anneler, kesimden
önce on yýl öncesine kadar

619
01:18:30,297 --> 01:18:32,016
günde iki kez süt verirler,

620
01:18:32,305 --> 01:18:35,578
en fazlasý günde 4 litre süt
üreterek taze satýlýr veya peynir,

621
01:18:35,703 --> 01:18:39,750
tereyaðý, dondurma, yoðurt ve
sabun haline getiriliyorlar.

622
01:18:50,961 --> 01:18:54,155
Avustralya, dünyanýn en büyük
keçi eti ihracatçýsýdýr ve

623
01:18:54,289 --> 01:18:56,695
çoðunluðu ABD'ye gider.

624
01:18:56,890 --> 01:19:00,086
Sadece %10'luk et, yetiþtirilen
keçilerden ve et için yetiþtirildiðinden,

625
01:19:00,500 --> 01:19:02,141
meralardan kalanlar,

626
01:19:02,516 --> 01:19:05,304
Avustralyalý yerleþimciler
tarafýndan Avusturalya'ya getirilen

627
01:19:05,405 --> 01:19:07,782
kaçan evcil keçiden
kaynaklanan vahþi bir ýrktýr.

628
01:19:08,133 --> 01:19:11,938
Bu serbest dolaþýmdaki keçiler,
katledilmeden önce besiye alýndýklarý

629
01:19:12,039 --> 01:19:14,844
keçi depolarý olarak bilinen
yerlere götürülür ve nakledilir.

630
01:19:44,555 --> 01:19:47,688
Hamile hayvanlarýn kesime
gönderilmeleri nadir deðildir

631
01:19:47,859 --> 01:19:50,101
ve kaçýnýlmaz olarak, bazýlarý
nakil kamyonlarýna veya

632
01:19:50,202 --> 01:19:52,344
bekletme kalemlerine
doðumdan hemen önce

633
01:19:52,445 --> 01:19:54,617
ölüm döþeðine gönderilmeden
önce doðurur,

634
01:19:55,321 --> 01:19:58,758
bebekleri açlýða ya
da ölmek üzere olan

635
01:19:59,219 --> 01:20:00,914
annelerini görmeye maruz kalýrlar.

636
01:22:00,227 --> 01:22:02,922
BALIK

637
01:22:13,891 --> 01:22:17,015
Somon, Avustralya'da en
çok tüketilen balýk olup,

638
01:22:17,211 --> 01:22:20,032
her yýl yaklaþýk 40.000
ton tüketilmektedir.

639
01:22:20,367 --> 01:22:24,321
Sualtý kafeslerinde, esas olarak
daha serin sular nedeniyle

640
01:22:24,422 --> 01:22:27,336
Tazmanya'nýn güney ve batý sahillerindeki
koylarda çiftçilik yapýlmaktadýr.

641
01:22:29,133 --> 01:22:33,030
Her kafes, 12-18 aylýk dönemde
iç üretim çiftliðinden aktarýlan

642
01:22:33,131 --> 01:22:34,983
60.000 balýk barýndýrabilir.

643
01:22:36,584 --> 01:22:39,662
Onlar büyüdükçe, kafesler içindeki
boþluklarý sýkýca bir araya gelene kadar

644
01:22:39,763 --> 01:22:42,123
azalýr, çoðu tekrarlý
çevrelerde yüzer.

645
01:22:42,779 --> 01:22:45,592
Avustralya, Norveç, Þili,
Ýskoçya ve Kanada'da çiftleþmiþ

646
01:22:45,693 --> 01:22:48,256
somon balýðý üzerine yapýlan
bir 2017 araþtýrmasý,

647
01:22:48,357 --> 01:22:50,639
bu çiftliklerdeki balýklarýn
yaklaþýk yarýsýnýn,

648
01:22:50,740 --> 01:22:53,256
güçlü reseptörlerini deforme
ederek hýzlanan büyüme oranlarýnýn

649
01:22:53,357 --> 01:22:55,623
bir sonucu olarak saðýr
olduklarýný ortaya koymuþtur.

650
01:22:57,413 --> 01:23:00,771
Tazmanya'nýn batý kýyýsýndaki
dünya mirasý Macquarie Limaný,

651
01:23:00,911 --> 01:23:03,959
ülkedeki en büyük balýk çiftlikleri
yoðunluðuna ev sahipliði yapýyor.

652
01:23:04,248 --> 01:23:06,389
Somon endüstrisinin
üç önemli oyuncusu

653
01:23:06,490 --> 01:23:08,100
Tassal, Huon ve Petuna

654
01:23:08,201 --> 01:23:11,350
hepsi de 2 düzine kadar kafes
içeren birkaç çiftliðe sahiptir.

655
01:23:14,506 --> 01:23:17,951
Eylül 2016'ya kadar olan bir yýllýk
dönemde, 21.000 tondan fazla

656
01:23:18,052 --> 01:23:22,435
yenmemiþ balýk yemi ve deðersiz
miktarlarda dýþký limana vurdu.

657
01:23:22,880 --> 01:23:27,381
Bu yüksek seviyedeki kirlilik, suda
çok düþük oksijen seviyelerine

658
01:23:27,482 --> 01:23:30,077
ve daha büyük hastalýk
risklerine yol açarak

659
01:23:30,178 --> 01:23:32,381
çiftliklerde çok sayýda
ölüme neden olur.

660
01:23:35,553 --> 01:23:39,842
2015'ten 2018'e kadar sayýsýz
kitlesel ölüm olaylarý,

661
01:23:39,943 --> 01:23:42,974
düþük oksijen, insan hatasý
ve hastalýktan kaynaklanan

662
01:23:43,075 --> 01:23:44,834
bir boðulma karýþýmýna atfedilmiþtir.

663
01:23:49,420 --> 01:23:51,717
Üç þirketin en büyüðü olan Tassal,

664
01:23:51,818 --> 01:23:55,631
tüm çiftliklerinde %83 kabul edilmiþ
bir hayatta kalma oranýna sahiptir.

665
01:23:57,116 --> 01:23:59,873
Bu okyanus kafeslerinde
15-18 ay sonra,

666
01:23:59,974 --> 01:24:02,443
her biri yaklaþýk 7 kilograma
ulaþtýklarýnda, somonlar,

667
01:24:02,544 --> 01:24:05,233
bir ya da daha fazla
tüpün içinden geçerek

668
01:24:05,717 --> 01:24:08,294
ya da hemen hemen öldürüldükleri ya
da tanklarda canlý olarak bulunan

669
01:24:08,395 --> 01:24:10,966
iþleme tesisine nakledildikleri
bir toplama tüpüne nakledilirler.

670
01:24:12,600 --> 01:24:15,928
Barramundi, Tazmanya hariç tüm Avustralya
eyaletlerinde yetiþtirilmektedir.

671
01:24:16,366 --> 01:24:17,912
Daha soðuk güney eyaletlerinde,

672
01:24:18,013 --> 01:24:21,069
küçük kapalý tanklarda binlerce baþkalarý
ile birlikte yetiþtiriliyorlar.

673
01:24:30,030 --> 01:24:32,123
Kuzey eyaletlerinde, ya
somon çiftliklerine benzer

674
01:24:32,224 --> 01:24:34,982
açýk deniz kafeslerinde ya da
alabalýk için de kullanýlan

675
01:24:35,083 --> 01:24:37,702
açýk hava havuzlarýnda
yetiþtiriliyorlar.

676
01:24:43,491 --> 01:24:47,084
Çiftlik balýklarýný toplama ve
öldürme þeklindeki insancýl yöntem,

677
01:24:47,186 --> 01:24:50,100
onlarý dondurmak için
buzlu suya çekmektir.

678
01:25:05,030 --> 01:25:07,889
Ýnsanlýktan uzak, yavaþ
ve acý veren bir ölümdür,

679
01:25:07,990 --> 01:25:10,233
bazen öldürmek yarým saat sürer.

680
01:25:37,733 --> 01:25:39,256
Sashimi için öldürülen balýk,

681
01:25:39,357 --> 01:25:41,577
tazeliðini destekleyen
bir Japon lezzeti olup,

682
01:25:41,678 --> 01:25:44,733
juguler damarlarý kesilmeden
önce kafasýndan býçaklanarak

683
01:25:45,178 --> 01:25:47,850
kanamasý için buz bulamacýna konur.

684
01:25:49,889 --> 01:25:52,303
Canlý balýk sergileyen
maðazalar ve restoranlar,

685
01:25:52,404 --> 01:25:55,381
müþterilerin hangisinin öldürülmesini
istediklerini seçmelerini saðlayarak

686
01:25:55,482 --> 01:25:56,952
tazeliði gösterirler.

687
01:26:01,944 --> 01:26:04,560
Avustralya'da tüketilen deniz
mahsullerinin dörtte üçü,

688
01:26:04,661 --> 01:26:06,827
en önemli türün karides,
somon ve ton balýðý olduðu

689
01:26:06,928 --> 01:26:09,639
diðer ülkelerden ithal edilmektedir.

690
01:26:18,858 --> 01:26:22,357
Ticari balýkçý trol gemileri, büyük
aðlarý arkasýndaki suya sürükleyerek,

691
01:26:22,458 --> 01:26:24,920
tüm türleri kendi baþlarýna
rasgele bir þekilde yakalarlar.

692
01:26:33,920 --> 01:26:36,389
Dünyadaki balýk stoklarýnýn
yaklaþýk %85'i

693
01:26:36,490 --> 01:26:39,490
þu anda tam kapasiteyle avlanýyor
ya da aþýrý avlanýyor.

694
01:26:39,803 --> 01:26:42,685
Þu anki oranlarda,
okyanuslarýmýzda 2048 yýlýna kadar

695
01:26:42,786 --> 01:26:44,350
balýklarýn biteceði
tahmin edilmektedir.

696
01:26:48,983 --> 01:26:51,170
TAVÞANLAR

697
01:26:54,655 --> 01:26:57,788
Avustralya'da tavþan yetiþtiriciliði
sektörü zorlu bir mücadeledir.

698
01:26:58,053 --> 01:27:01,662
Yaban tavþanlarýný yok etmek için
getirilen çok bulaþýcý hastalýklar,

699
01:27:01,817 --> 01:27:04,756
böcekler tarafýndan hýzla yok
edilebilmekte, diðerleri ise

700
01:27:05,131 --> 01:27:08,162
avcýlarýn yakaladýðý ve
öldürdüðü vahþi tavþanlar ile

701
01:27:08,263 --> 01:27:10,084
rekabet etmeye çalýþmaktadýr.

702
01:27:10,975 --> 01:27:15,053
Çiftliklerdeki et tavþanlarý tüm
yaþamlarýný kazma, saklanma veya

703
01:27:15,194 --> 01:27:17,967
atlama gibi doðal davranýþlar
sergileyemeden zeminin üzerinde

704
01:27:18,068 --> 01:27:20,163
asýlý tel kafeslerde geçirirler.

705
01:27:21,748 --> 01:27:23,959
Altlarýnda yer alan idrar
ve dýþký birikimi,

706
01:27:24,075 --> 01:27:25,858
yüksek seviyelerde amonyak oluþturur.

707
01:27:27,881 --> 01:27:29,592
Üreme için tutulan diþi tavþanlar,

708
01:27:29,693 --> 01:27:31,795
7 yavru doðrurken bu koþullarda

709
01:27:31,896 --> 01:27:34,381
56 haftaya kadar yaþamak
zorunda kalabilirler.

710
01:27:44,787 --> 01:27:49,935
8-12 yýl yaþayabilen tavþanlarýn
çoðu 12 haftalýkken öldürülür.

711
01:27:55,202 --> 01:27:58,053
Avustralya'da her yýl bilimsel
araþtýrma ve test için

712
01:27:58,154 --> 01:28:00,444
3 ila 4 bin tavþan kullanýlýyor,

713
01:28:00,772 --> 01:28:03,889
bunlarýn birçoðu Victoria'daki
bu tesisden geliyor.

714
01:28:17,702 --> 01:28:19,459
Avustralya'da satýlan
çoðu kürk ürünü,

715
01:28:19,560 --> 01:28:21,553
denizden elde edilenlerin çoðunu,
tavþanlardan elde edilenlerin

716
01:28:21,654 --> 01:28:23,029
büyük bir bölümünden
ithal etmektedir.

717
01:28:23,366 --> 01:28:25,764
2015 yýlýnda, giyim markasý Akubra,

718
01:28:25,865 --> 01:28:28,185
Avustralya operasyonlarýný
durdurdu ve

719
01:28:28,288 --> 01:28:30,928
Avrupa'dan tavþan kürk
ithal etmeye baþladý.

720
01:28:38,413 --> 01:28:40,818
Avustralya ayrýca dünyanýn en
büyük kürk ihracatçýsý olan

721
01:28:40,919 --> 01:28:42,678
Çin'den kürk ithal ediyor.

722
01:28:42,857 --> 01:28:47,319
Bir gizli araþtýrmacý tarafýndan ziyaret
edilen on tavþan kürk çiftliðinden,

723
01:28:47,420 --> 01:28:51,233
üç ayda bir tavþanlarýn tel
kafeslerde yaþadýðý bir süreç olan

724
01:28:51,334 --> 01:28:55,231
yarýsý canlý tavþanlardan kürk
yüzme uygulamasýna katýlmýþ.

725
01:28:55,889 --> 01:28:58,498
Koparma; kesme veya
kýrpmaya kýyasla daha uzun,

726
01:28:58,599 --> 01:29:00,819
daha karlý tüyler ile sonuçlanýr.

727
01:29:02,803 --> 01:29:05,107
Tavþanlar yaþlandýkça, daha
az kürk yetiþtirirler ve

728
01:29:05,208 --> 01:29:08,139
sonuçta hala hayatta iken,
son bir hasat için asýlýr

729
01:29:08,647 --> 01:29:10,288
ve cildinize takýlýrlar.

730
01:29:13,436 --> 01:29:16,881
Sadece bir Akubra þapkasý
için 12 tavþan öldürülür.

731
01:29:17,600 --> 01:29:21,959
Dünya çapýnda, her yýl kürkleri için bir
milyardan fazla tavþan öldürülüyor.

732
01:29:25,756 --> 01:29:27,850
VÝZONLAR

733
01:29:32,256 --> 01:29:35,343
Vizon, giyim, aksesuar ve
hatta kirpik uzantýlarý için

734
01:29:35,444 --> 01:29:36,913
yaygýn bir kürk kaynaðýdýr.

735
01:29:37,482 --> 01:29:39,279
Avustralya'da vizon
çiftlikleri olmadýðýndan,

736
01:29:39,380 --> 01:29:41,358
kürkleri yurt dýþýndan
ithal edilmektedir.

737
01:29:42,592 --> 01:29:45,209
Vahþi olarak, ayrý
ayrý 2500 dönümlük bir

738
01:29:45,427 --> 01:29:47,771
sulak alan habitatýný
iþgal ederlerdi.

739
01:29:48,091 --> 01:29:49,818
Kürk için yetiþtirilen
nesillere raðmen,

740
01:29:49,919 --> 01:29:52,701
bu doðal olarak merak uyandýrýcý ve
yalnýz hayvanlarýn esaret altýnda

741
01:29:52,802 --> 01:29:55,998
büyük ölçüde zarar gördükleri, kronik
sýkýntý ve stresin çýlgýnca kendi kendini

742
01:29:56,099 --> 01:29:58,355
yaralamalarýna yol açtýðý
küçük tel kafeslerde

743
01:29:58,456 --> 01:30:00,567
diðerleriyle sýkýþýk
olduklarý görülmüþtür.

744
01:30:04,300 --> 01:30:07,651
Üreme için kullanýlan vizonlar, bu kafeslerde
dört ila beþ yýl boyunca saklanmakta,

745
01:30:07,799 --> 01:30:10,268
6 aylýkken katledilen ve
derisi yüzülen her yýl

746
01:30:10,369 --> 01:30:13,752
3 veya 4 hayatta kalan
yavru vizonu doðruru.

747
01:30:15,253 --> 01:30:18,065
Motor egzozu ile doldurulmuþ gaz
odalarý veya kapalý kutular,

748
01:30:18,166 --> 01:30:21,206
vizonlarý öldürmenin sýk
rastlanan yollarýndan biridir,

749
01:30:21,557 --> 01:30:23,767
ancak her zaman öldürücü deðildirler.

750
01:30:30,869 --> 01:30:34,681
Anal elektrikli idam veya basitçe
boyunlarýný kýrmak ortak alternatiflerdir.

751
01:30:57,564 --> 01:31:01,486
TÝLKÝLER

752
01:31:04,290 --> 01:31:08,659
Vizonlardan sonra, tilkiler,
ayný problemlerin çoðuna bakan,

753
01:31:08,760 --> 01:31:10,814
kürk için en yaygýn ikinci
çiftlik hayvanlardýr.

754
01:31:14,393 --> 01:31:17,376
Çinli kürk üreticileri, kar marjlarýnýn
çok zayýf olduðunu iddia ediyorlar,

755
01:31:17,477 --> 01:31:19,814
tilkileri herhangi bir þeyle
öldürmeyi göze alamazlar, ama

756
01:31:19,915 --> 01:31:22,049
yöntemlerin en vahþice etkin olaný,

757
01:31:22,838 --> 01:31:24,884
birçok tilkinin zaman ve
çabadan tasarruf etmek için

758
01:31:24,985 --> 01:31:26,314
derisinin yüzülmesidir.

759
01:31:32,775 --> 01:31:35,923
Avustralyalý göçmenler tarafýndan
geleneksel av tüfeði avcýlýðý için

760
01:31:36,024 --> 01:31:38,705
Avustralya'ya sunulan ve daha sonra
getirilen tavþanlarýn yayýlmasýný

761
01:31:38,806 --> 01:31:41,900
kontrol altýna alan tilkiler artýk
7 milyonun üzerinde rakamlarla

762
01:31:42,001 --> 01:31:45,682
ülke çapýnda zararlýlar
olarak sýnýflandýrýlýyor.

763
01:31:45,986 --> 01:31:50,416
Tilkilerin þahsa ait topraklarda avlanmasý
ve çekilmesi tüm eyaletlerde yasaldýr.

764
01:32:03,330 --> 01:32:08,071
Genellikle yerli yaban hayatý veya
köpekler gibi evcil hayvanlar tarafýndan

765
01:32:08,172 --> 01:32:10,814
yanlýþlýkla tüketilen, sayýlarý
azaltmak için en yaygýn yöntem

766
01:32:10,915 --> 01:32:14,385
1080 zehirli yem kullanýmýdýr.
1080, renksiz,

767
01:32:14,532 --> 01:32:16,174
kokusuz ve tatsýz,

768
01:32:16,455 --> 01:32:19,681
tüm kurbanlarýna yavaþ, acý
veren ölümlere neden olur.

769
01:32:24,854 --> 01:32:27,604
KÖPEKLER

770
01:32:28,705 --> 01:32:33,580
Avustralya, AB ve ABD, köpek ve kedi
kürklerinin ithalatýný yasaklarken,

771
01:32:33,729 --> 01:32:37,642
araþtýrmalar, Çinli köpek ve kedi
kürklerinin sýklýkla tilki, tavþan

772
01:32:37,743 --> 01:32:40,042
veya vizon olarak yanlýþ
etiketlendiðini göstermektedir.

773
01:32:40,143 --> 01:32:43,978
Çin'de her yýl yaklaþýk 2 milyon
köpek ve kedi yetiþtirilir,

774
01:32:44,079 --> 01:32:46,689
evlerden çalýnýr veya
sokaktan alýnýr,

775
01:32:47,072 --> 01:32:51,307
tel kafeslere sýkýþtýrýlýr ve bazen
yiyecek veya su olmadan günlerce taþýnýr,

776
01:32:51,408 --> 01:32:54,979
asýlýr, vurulur, dövülür
veya boðazlanýr veya

777
01:32:55,080 --> 01:32:57,298
hatta canlý canlý derisi yüzülür.

778
01:33:18,166 --> 01:33:22,182
Her yýl Avustralya'da yaklaþýk
450.000 yavru satýlmaktadýr.

779
01:33:22,385 --> 01:33:25,572
Yaklaþýk %85'i kayýtsýz
yetiþtiricilerden gelmektedir,

780
01:33:25,916 --> 01:33:27,869
ancak asgari gözetim altýnda,

781
01:33:27,970 --> 01:33:30,720
kayýtlý yetiþtiriciler bile
evcil hayvan maðazalarýnda veya

782
01:33:30,821 --> 01:33:33,400
internette satýþ için hem saf
hem de karýþýk cins yavrularý

783
01:33:33,501 --> 01:33:35,604
çalkalayarak yavru fabrikalarý
iþletebilmektedir.

784
01:33:38,080 --> 01:33:41,963
Bu fabrikalarda, sürekli
olarak yeniden taranan,

785
01:33:42,064 --> 01:33:45,908
günde 23 saat boyunca bir barýnakta
bir çorak beton hücresine sýkýþmýþ

786
01:33:46,330 --> 01:33:48,424
bir ana köpeði tutmak
tamamen yasal olabilir.

787
01:34:18,041 --> 01:34:20,518
Sevgi ve arkadaþlýktan
mahrum býrakýlýrlar,

788
01:34:20,775 --> 01:34:23,502
bunun yerine üreme makineleri
olarak muamele edilirler.

789
01:34:24,510 --> 01:34:27,173
Binlerce dolara satýlan
bu sevimli yavrular,

790
01:34:27,274 --> 01:34:31,704
çiftlikte ve seçici üreme nesillerinde
maruz kaldýklarý koþullar nedeniyle

791
01:34:31,805 --> 01:34:35,641
genellikle hastalýklardan veya
diðer saðlýk durumlarýndan

792
01:34:36,126 --> 01:34:38,291
veya davranýþ güçlüklerinden
muzdariptirler.

793
01:35:27,424 --> 01:35:30,587
Bu arada, her yýl 200-250.000
doðum yapan ya da

794
01:35:30,688 --> 01:35:33,971
baþýboþ köpek ve kediye ülkenin
her yerinde barýnaklarda

795
01:35:34,072 --> 01:35:37,384
ve aðýllarda ötenazi uygulanmaktadýr,
bunlarýn büyük çoðunluðu

796
01:35:37,814 --> 01:35:40,393
saðlýklý ancak istenmeyendir.

797
01:35:54,095 --> 01:35:58,017
Son yýllarda çok sayýda yaygýn olarak
yayýnlanan skandallara raðmen,

798
01:35:58,119 --> 01:36:01,518
tazý yarýþlarý Avustralya'da
ve dünyanýn her yerinde büyük

799
01:36:01,619 --> 01:36:04,877
ve güçlü bir kumar ve eðlence
endüstrisi olmaya devam ediyor.

800
01:36:04,978 --> 01:36:07,853
Bu büyük köpeklerin bir pist
etrafýndaki cazibeyi kovaladýðý

801
01:36:07,954 --> 01:36:11,705
hýzlanma ve aþýrý hýz
kaçýnýlmaz olarak çarpýþmalara,

802
01:36:11,806 --> 01:36:14,205
düþmelere ve yaralanmalara
neden olur;

803
01:36:14,399 --> 01:36:18,798
en sýk kas yýrtýklarý, bað
yýrtýklarý ve tarsal kýrýklarý olur.

804
01:36:19,118 --> 01:36:23,807
Avustralya pistlerinde her hafta
200'e kadar köpek izleniyor

805
01:36:23,908 --> 01:36:28,243
ya da yolda 6 ya da 10 tazý ölüyor.

806
01:36:29,064 --> 01:36:32,611
Tazýlarýn 12-14 yýllýk
doðal ömrü vardýr.

807
01:36:32,877 --> 01:36:36,908
Yarýþ tazýlarý, kariyerlerine
yaklaþýk 18 aylýkken baþlar

808
01:36:37,009 --> 01:36:39,729
ve 4 buçuk yaþýndayken bitirirler.

809
01:36:39,916 --> 01:36:43,182
Yeni Güney Galler'de, ortalama olarak

810
01:36:43,346 --> 01:36:45,588
sadece 363 gün süren
bir kariyere sahipler.

811
01:36:45,876 --> 01:36:48,392
Medyaya sýzdýrýlan bir ülke
içi Tazý Australasia belgesi,

812
01:36:48,493 --> 01:36:50,525
Avustralya'da her yýl
13.000 ila 17.000 genç tazý

813
01:36:50,626 --> 01:36:53,744
öldürüldüðünü ortaya koyuyor.
Kanýtlar, Yeni Güney Galler'de,

814
01:36:53,845 --> 01:36:57,056
2016 yýlýna kadar 12 yýllýk dönemde
97000 tazý yetiþtirildiðinin,

815
01:36:57,157 --> 01:36:59,658
%50-70 veya daha fazlasýnýn,
yarýþ için çok yavaþ

816
01:36:59,759 --> 01:37:03,283
veya uygun olmadýðý düþünüldüðünde
öldürüldüðünü ileri sürüyor.

817
01:37:03,666 --> 01:37:06,697
Tazýlarýn çoðunlukla insanlýk dýþý
yollarla öldürüldüðünü gösteren

818
01:37:06,798 --> 01:37:08,244
eðitici bir kanýt var.

819
01:37:08,423 --> 01:37:11,173
Eðitmenler daha ucuz silahla vurma
ya da sopayla öldürme seçeneðini

820
01:37:11,274 --> 01:37:14,072
tercih ediyorlar ya da ötenazi için
bir veterinere ödeme yapýyorlar.

821
01:37:14,236 --> 01:37:17,361
Köpeklerin bedenleri daha sonra
özel mülklerde çukurlara atýlabilir

822
01:37:17,462 --> 01:37:19,299
veya çalýlýk arazisine
daðýlmýþ olabilir.

823
01:37:20,752 --> 01:37:24,525
Yemleri kovalamak için tazý eðitirken,
canlý hayvanlarýn yem olarak kullanýlmasý

824
01:37:24,744 --> 01:37:28,058
yasadýþý olsa da, 2015 Yeni
Güney Galler Sorgulama'nýn

825
01:37:28,159 --> 01:37:32,128
eðiticilerin %85 ila 90'ýnýn
uygulamada yer almasýyla birlikte

826
01:37:32,229 --> 01:37:34,416
yaygýn olduðu görülmüþtür.

827
01:37:46,580 --> 01:37:49,689
Öldürülmemiþ sayýsýz domuz
yavrusu, tavþanlar,

828
01:37:49,869 --> 01:37:53,478
köpekler, tavuklar ve kedi yavrularý,
bir parça etrafýnda koþan nazik,

829
01:37:53,579 --> 01:37:57,057
uykulu hayvanlarý eðitmek
uðruna paramparça olmuþlardýr.

830
01:37:59,885 --> 01:38:01,798
ATLAR

831
01:38:02,088 --> 01:38:05,338
Atlar, yaklaþýk 5 yaþýna kadar
iskeletsel olarak olgunlaþmazlar,

832
01:38:05,643 --> 01:38:08,650
ancak genellikle yarýþ kariyerleri,
daha yüksek ödül parasý ve

833
01:38:08,751 --> 01:38:12,416
daha hýzlý bir yatýrým getirisi
nedeniyle sadece 2 yaþýndayken baþlar.

834
01:38:12,854 --> 01:38:15,869
Bu, yaralanma riskini %80'e
varan oranda incik aðrýsý

835
01:38:15,970 --> 01:38:19,705
veya dorsal metakarpal hastalýktan
þiddetli þekilde artýrýr.

836
01:38:20,533 --> 01:38:23,760
Melbourne Üniversitesi'ndeki
araþtýrmacýlar, bir yarýþýn ardýndan,

837
01:38:23,861 --> 01:38:27,315
atlarýn %56'sýnýn nefes
borusunda kan ve %90'ýnýn da

838
01:38:27,416 --> 01:38:30,627
akciðerlerinde daha derin kan
bulduklarýný tespit etti.

839
01:38:32,033 --> 01:38:35,463
Yolda, daha büyük hýzlarý teþvik etmek
için acý verici þekilde kýrbaçlanýyorlar.

840
01:38:35,908 --> 01:38:38,986
Yarýþ kurallarý, yarýþýn erken
aþamalarýnda kýrbaçlamayý sýnýrlandýrýr,

841
01:38:39,087 --> 01:38:43,080
ancak son yüz metrede atlar yorulduðunda
ve daha az tepki verdiðinde,

842
01:38:43,299 --> 01:38:46,751
sýnýr yoktur ve bitiþ çizgisine
kadar sýk sýk kýrbaçlanýrlar.

843
01:38:47,822 --> 01:38:51,689
Engelli koþu; yarýþa göre
yarýþtan 19 kat daha tehlikeli,

844
01:38:52,126 --> 01:38:54,376
þiddetli bir olaydýr.

845
01:39:04,181 --> 01:39:07,298
Avustralya'da her yýl engelli koþuda
yarýþan atlarýn yaklaþýk yarýsý

846
01:39:07,399 --> 01:39:11,267
ortadan kaybolur, bilinmeyen
koþullarda sanayiden sessizce ayrýlýr,

847
01:39:11,963 --> 01:39:13,799
hiçbir zaman yarýþmaya veya
tekrar görülmeyeceklerdir.

848
01:39:14,072 --> 01:39:18,018
Yolda ölenleri diðer yarýþmacýlar
görmesin diye yeþil perdeyle alýrlar.

849
01:39:33,189 --> 01:39:37,548
Ulusal olarak, her yýl 11-12.000 yarýþ
atý yeni kayýt altýna alýnýrken,

850
01:39:37,807 --> 01:39:39,939
ayný sayý büyük ölçüde
kötü performans,

851
01:39:40,040 --> 01:39:42,361
uygunsuz mizaç veya

852
01:39:42,564 --> 01:39:44,697
yaralanmalarýn sonucu olarak
sanayiden ayrýlmaktadýr.

853
01:39:45,469 --> 01:39:47,897
Bunlarýn birçoðu, evcil hayvan
yiyecekleri için öldürüldükleri

854
01:39:47,998 --> 01:39:50,662
ya da yarýþ tazýlarýný besledikleri
yaþlý at satýcýlarýna gider.

855
01:39:53,326 --> 01:39:56,186
Diðerleri ise insan tüketimine
yönelik at eti ihraç eden

856
01:39:56,287 --> 01:39:59,240
iki lisanslý at mezbadasýndan
birine denk gelir.

857
01:40:16,553 --> 01:40:18,405
Atlar rodeolarda da kullanýlýr.

858
01:40:45,499 --> 01:40:48,381
DEVELER

859
01:40:50,022 --> 01:40:53,779
Develer Avustralya'ya 1800'lerde nakliyede
kullanýlmak üzere getirildiler,

860
01:40:53,897 --> 01:40:57,147
daha sonra otomobillerin geliþinden sonra
vahþi doðaya serbest býrakýldýlar.

861
01:40:57,302 --> 01:41:01,310
2008'e gelindiðinde, nüfusu 600.000
civarýnda tahmin ediliyordu.

862
01:41:01,546 --> 01:41:04,045
Hükümet, baþta
helikopterler olmak üzere

863
01:41:04,288 --> 01:41:06,280
ateþ ederek sayýlarýný
yarýya indirdi ve

864
01:41:06,506 --> 01:41:08,952
ABD'ye ve Orta Asya'ya
ihraç edilmek üzere

865
01:41:09,085 --> 01:41:11,342
mezbahalara götürerek
sayýlarýný etkin bir þekilde

866
01:41:11,443 --> 01:41:14,123
yarýya indiren bir itiraz
projesi kurmaya yönlendirdi,

867
01:41:14,224 --> 01:41:17,827
bu durum Doðu'da, bugün
devam eden bir uygulamadýr.

868
01:41:18,116 --> 01:41:21,983
Tüm yaþamlarýný insan temasý olmadan
serbestçe dolaþtýrarak geçirdiklerinde,

869
01:41:22,201 --> 01:41:26,537
ani hapsi ve zorlu kullaným onlara
tamamen yabancý durumdaydý.

870
01:42:03,678 --> 01:42:06,701
Vahþi doðada yakalanan deve
sayýlarý, inek sütü ürünlerine

871
01:42:06,802 --> 01:42:09,154
daha saðlýklý bir alternatif
olarak ve hava itlafýna

872
01:42:09,255 --> 01:42:11,349
daha az savurgan bir
alternatif olarak

873
01:42:11,450 --> 01:42:15,154
kendini gösteren geniþleyen bir endüstri
olan deve ürünlerine yöneltiliyor.

874
01:42:18,356 --> 01:42:20,700
FARE

875
01:42:22,436 --> 01:42:25,787
Avustralya'da her yýl 1-2
milyon fare dahil olmak üzere

876
01:42:25,888 --> 01:42:29,538
araþtýrma ve test amaçlý 6 ila 10
milyon hayvan kullanýlmaktadýr.

877
01:42:30,272 --> 01:42:33,584
Bu deneylerin çoðu, aðrýdan
kurtulma veya toksinlere

878
01:42:33,794 --> 01:42:36,654
veya hastalýklara maruz kalmadan
canlý cerrahi prosedürleri içerir.

879
01:42:37,678 --> 01:42:40,287
Nihayetinde, araþtýrmaya veya
testlere tabi tutulan tüm fareler,

880
01:42:40,388 --> 01:42:43,514
yasal olarak laboratuardan serbest
býrakýlamayacaklarý için öldürüleceklerdir.

881
01:42:43,999 --> 01:42:46,842
Karbondioksit gazý verilmesi
veya anestezik izofluran ile

882
01:42:46,943 --> 01:42:49,226
gaz veya enjeksiyon
yoluyla aþýrý doz vermek,

883
01:42:49,327 --> 01:42:52,600
amaçlarýna hizmet ettiklerinde fareleri
öldürmenin iki yaygýn yoludur.

884
01:43:13,061 --> 01:43:15,826
Bu günlerde bilimsel
araþtýrma ve keþif,

885
01:43:15,927 --> 01:43:20,186
hayvanlarýn uygun olmayan modelleri olduðu
insan fizyolojisinin nüanslarýyla ilgileniyor.

886
01:43:20,803 --> 01:43:23,537
Amerika Birleþik Devletleri Ulusal
Saðlýk Enstitüleri tarafýndan yapýlan

887
01:43:23,638 --> 01:43:26,983
bir 2015 araþtýrmasý,
hayvan deneylerinde güvenli

888
01:43:27,084 --> 01:43:30,561
ve etkili olduðu gösterilen tüm ilaçlarýn
%95'inin insan denemelerinde baþarýsýzlýða

889
01:43:30,708 --> 01:43:32,506
uðradýðýný ortaya koymuþtur.

890
01:43:32,967 --> 01:43:35,428
Ýnsan dokularý ve hücreleri,
kadavralar, simülatörler ve

891
01:43:35,529 --> 01:43:38,663
hesaplama modelleri
kullanan potansiyel olarak

892
01:43:38,764 --> 01:43:42,678
daha doðru alternatifleri göz ardý
ederek yapýlan hayvan testlerinin

893
01:43:42,779 --> 01:43:45,959
sonuçlarýna olan eleþtirel güven,
on binlerce insanýn ve milyarlarca

894
01:43:46,060 --> 01:43:49,124
hayvanýn saðlýðýna ve
ömrüne mal olmuþ olabilir.

895
01:43:51,866 --> 01:43:53,803
EGZOTÝK HAYVANLAR

896
01:43:55,638 --> 01:43:58,623
Yüzlerce makak, marmoset ve babun,

897
01:43:58,724 --> 01:44:01,654
devlet tarafýndan finanse edilen
üç üreme tesisi tarafýndan

898
01:44:01,755 --> 01:44:04,264
her yýl Avustralya araþtýrma
laboratuvarlarýna verilmektedir.

899
01:44:04,365 --> 01:44:08,421
Yoðun güvenliklerin ardýnda kamusal
alandan gizlenen bu laboratuvarlar,

900
01:44:08,522 --> 01:44:11,522
bu yüksek zeki hayvanlarda,
bunlarý atmadan önce

901
01:44:11,623 --> 01:44:14,217
çeþitli biyomedikal
deneyler gerçekleþtirir.

902
01:44:14,756 --> 01:44:17,217
Diðer primatlar sirklerde
tutsak tutulurlar,

903
01:44:17,318 --> 01:44:19,662
burada sadece seyirciler
için gerçekleþtirmeleri için

904
01:44:19,763 --> 01:44:22,084
kafeslerinin aþýrý sýkýntýsýndan
serbest býrakýlýrlar.

905
01:44:24,686 --> 01:44:26,491
Ya da hayvanat bahçelerine
gönderilirler.

906
01:45:02,874 --> 01:45:06,686
Avustralya'daki esir aslanlar ve
kaplanlar, ayný amaçlara hizmet ediyor,

907
01:45:06,802 --> 01:45:10,014
ödeme yapan ziyaretçilerin
eðlencesi için can sýkýntýsý

908
01:45:10,115 --> 01:45:11,569
ve hayal kýrýklýðý yaþýyor.

909
01:45:17,553 --> 01:45:20,389
Yüzeyde, bu ve diðer egzotik
hayvanlarý sergileyen sergiler

910
01:45:20,567 --> 01:45:23,733
þaþkýnlýk ve heyecan
uyandýrabilirken,

911
01:45:23,834 --> 01:45:27,154
az sayýda patronun davranýþlarýnýn
tekrarlanabileceðini kabul etmek için

912
01:45:27,255 --> 01:45:30,303
yeterince uzun süre gözlemlemesi,
zoochosis adý verilen

913
01:45:30,404 --> 01:45:33,257
esaret altýndaki bütün
hayvanlarda ortak bir

914
01:45:33,358 --> 01:45:34,850
psikolojik durum belirtileri vardýr.

915
01:45:36,717 --> 01:45:38,654
Queensland, Sea World'ün
ýn tropikal sýcaðýnda

916
01:45:38,755 --> 01:45:42,358
Avustralya'nýn sadece esir kutup
ayýlarý barýndýrýlmaktadýr.

917
01:45:42,569 --> 01:45:44,936
Bu hayvanlar, dondurucu
Kuzey Kutup koþullarýna

918
01:45:45,037 --> 01:45:47,772
doðal olarak adapte edilmiþtir
ve vahþi bölgelerde,

919
01:45:47,873 --> 01:45:51,761
sadece 24 saat içinde
70 km'lik bir ortalama

920
01:45:51,862 --> 01:45:55,562
seyahat menzili ile
yüzdükleri görülmüþtür.

921
01:45:55,663 --> 01:46:01,029
Burada, tüm yaþamlarý için kabaca 30 metre
geniþliðinde bir çit ile sýnýrlýdýrlar.

922
01:46:09,866 --> 01:46:14,436
FOKLAR & YUNUSLAR

923
01:46:19,428 --> 01:46:22,193
Fok gösterileri hayvanat bahçelerinde
popüler bir cazibe etkinliðidir,

924
01:46:22,294 --> 01:46:26,171
foklar büyük bir seyircinin önünde yemek
almak için hileler yapmayý öðretmiþtir.

925
01:46:32,749 --> 01:46:35,975
Sahnede, diðer hayvanat bahçesi hayvanlarý
gibi küçük kümeler halinde çürüyorlar,

926
01:46:36,076 --> 01:46:39,709
sürekli olarak tekrarlanan çevrelerde
yüzüyorlar ya da sýkýntý içinde aðlýyorlar.

927
01:46:47,342 --> 01:46:51,889
Doðal olarak yunuslarýn 65km,
40 mil, bir gün sürdüðü

928
01:46:51,990 --> 01:46:53,951
ve sürekli hareket halinde
olduklarý biliniyor.

929
01:46:54,052 --> 01:46:57,561
Ýnsanlarla ve büyük
maymunlarla, sezgisel ve

930
01:46:57,662 --> 01:47:01,365
empati kanýtlarýyla birlikte,
öz-farkýndalýk özelliðinin sadece

931
01:47:01,466 --> 01:47:03,248
bir kýsmýný paylaþýrlar.

932
01:47:03,811 --> 01:47:06,725
Bu son derece zeki, biliþsel
olarak karmaþýk olan hayvanlarýn

933
01:47:06,826 --> 01:47:09,475
tüm davranýþsal ihtiyaçlarýný
karþýlayabilecek

934
01:47:09,576 --> 01:47:11,460
esir bir durum yoktur.

935
01:47:11,693 --> 01:47:14,428
Sea World Avustralya
yunuslarýnýn yaklaþýk %80'i

936
01:47:14,529 --> 01:47:17,077
esaret altýnda büyümüþtür ve
asla serbest býrakýlamaz,

937
01:47:17,311 --> 01:47:21,233
tüm hayatlarý yiyecek ödülü için
günlük olarak harcanmaktadýr.

938
01:47:21,842 --> 01:47:24,154
Gösteriden önce doðru
seviyedeki açlýðýn saðlanmasý,

939
01:47:24,255 --> 01:47:27,295
parkýn en popüler cazibesi olan þeyde
iyi bir performans için çok önemlidir.

940
01:47:27,655 --> 01:47:32,412
Yýllýk giriþ ücretlerinde 133
milyon dolarýn üzerinde olmasý,

941
01:47:32,592 --> 01:47:37,585
aðýr terfi edilen araþtýrma,
kurtarma ve rehabilitasyon

942
01:47:37,686 --> 01:47:42,530
giriþimlerinin yüzde birinden
daha azýna harcanýyor.

943
01:47:43,967 --> 01:47:46,686
Avustralya'nýn federal
hükümeti 1985'te, daha önce

944
01:47:46,787 --> 01:47:49,014
yunus akvaryumlarý
kurulamayacaðýný ve

945
01:47:49,115 --> 01:47:51,233
esaret altýnda bulunan setaceanlarýn

946
01:47:51,419 --> 01:47:53,834
stres, davranýþsal
anormallikler, üreme sorunlarý,

947
01:47:53,935 --> 01:47:57,108
yüksek ölüm oranlarý ve
daha kýsa ömürlülükten

948
01:47:57,209 --> 01:48:00,615
þikayetçi olduklarýna dair
kanýtlar elde ettikten sonra,

949
01:48:01,085 --> 01:48:04,975
mevcut olanlarýn ortadan kaldýrýlmasý
gerektiðine karar verdi.

950
01:48:05,764 --> 01:48:08,936
Bugün, sadece iki tesis
kalmaya devam ediyor,

951
01:48:09,037 --> 01:48:11,717
çünkü kendilerinin rehabilite
edilmeleri ve serbest býrakýlmasý

952
01:48:11,818 --> 01:48:14,858
gereken kurtarýlmýþ vahþi yunuslardan
elde edilenler de dahil olmak üzere,

953
01:48:14,959 --> 01:48:17,882
esaret altýnda doðan hayvanlarý
tutmalarýný ve sergilemelerini saðlayan

954
01:48:17,983 --> 01:48:20,350
bir boþluktan dolayý
çalýþmaya devam edebiliyor.

955
01:48:20,592 --> 01:48:23,162
Bu kurtarma, üreme ve
salýverme pratiði,

956
01:48:23,263 --> 01:48:25,701
bu parklarýn gen havuzunu
gösterilerinin devam etmesini

957
01:48:25,802 --> 01:48:28,326
saðlamak için güçlü
tutmasýna ve kapýlarýnýn

958
01:48:28,569 --> 01:48:30,452
açýk kalmasýna izin verir.

959
01:48:32,827 --> 01:48:35,912
Avustralya yunus parklarý saðlýklý
yabani yunuslarý yakalayamaz

960
01:48:36,013 --> 01:48:37,842
ve ithal edemese de,

961
01:48:38,124 --> 01:48:40,342
bu, dünyanýn baþka
yerlerinde bulunan hayvansal

962
01:48:40,443 --> 01:48:43,212
eðlence endüstrisinin bir
gerçeði olarak kalmaktadýr.

963
01:48:43,313 --> 01:48:49,665
Her yýl eylül-mart aylarý arasýnda,
binlerce yunus ve diðer küçük

964
01:48:49,766 --> 01:48:55,595
deniz balýklarý, Taiji'de sessiz bir koya
sokulur ve yerel balýkçýlar tarafýndan

965
01:48:55,696 --> 01:49:00,454
ya bir gelir kaynaðý ya da
zararlý olarak görülür.

966
01:49:00,973 --> 01:49:05,048
Yunus eðitmenleri, yunuslarý beslemek
için balýkçýlýða yardým ediyor,

967
01:49:05,242 --> 01:49:07,978
katliamdan kurtulacak
birkaçýný seçiyorlar ve

968
01:49:08,148 --> 01:49:12,267
bunun yerine dünya çapýnda akvaryumlar
ve yunus parklarýna taþýndýlar.

969
01:49:16,556 --> 01:49:19,338
Bir ulusun büyüklüðü
ve ahlaki ilerleyiþi,

970
01:49:19,439 --> 01:49:21,853
hayvanlarýnýn muamelesiyle
yargýlanýrsa ...

971
01:49:21,954 --> 01:49:23,924
Avustralya ile ilgili
ne söylenebilir?

972
01:49:27,971 --> 01:49:29,814
Yeni Zelanda hakkýnda ne söylenebilr?

973
01:49:33,564 --> 01:49:35,135
Birleþik Devletler?

974
01:49:39,236 --> 01:49:40,291
Kanada?

975
01:49:41,916 --> 01:49:43,174
Meksika?

976
01:49:45,213 --> 01:49:46,392
Birleþik Krallýk?

977
01:49:48,338 --> 01:49:49,564
Ýsrail?

978
01:49:51,103 --> 01:49:52,564
Ýspanya?

979
01:49:54,666 --> 01:49:57,174
Bir tür olarak bizler
hakkýnda ne söylenebilir?

980
01:49:58,791 --> 01:50:00,572
Tüm kayýtlý tarihimizde,

981
01:50:00,673 --> 01:50:03,931
619 milyon insan savaþla öldürüldü.

982
01:50:04,556 --> 01:50:07,462
Her 3 günde bir ayný
sayýda hayvaný öldürüyoruz

983
01:50:07,924 --> 01:50:10,908
ve bu, ölümleri çok büyük olan balýklar ve
diðer deniz canlýlarýný bile içermiyor,

984
01:50:11,009 --> 01:50:13,525
ve ölümler o kadar büyük ki
sadece tonlarca ölçülüyor.

985
01:50:24,166 --> 01:50:27,135
Ama onlarý öldürmeden önce
onlarý yetiþtirmeliyiz.

986
01:50:29,853 --> 01:50:32,923
Onlarý yiyecek, eðlence giyim ve

987
01:50:34,689 --> 01:50:36,072
araþtýrma için

988
01:50:37,408 --> 01:50:38,540
toplayýp

989
01:50:39,908 --> 01:50:41,330
sömürün.

990
01:50:42,314 --> 01:50:44,994
Tüm hayatlarý doðumdan ölüme kadar

991
01:50:45,158 --> 01:50:48,314
sadece kar için onlara bakan
endüstriler tarafýndan kontrol edilir.

992
01:50:50,181 --> 01:50:54,400
Bir imparatorluk, ýstýrap ve kan.

993
01:50:55,275 --> 01:50:58,767
Tedavinin etik olduðunu söyleyen tüketiciler
tarafýndan ödenen bir imparatorluk.

994
01:50:59,432 --> 01:51:01,752
Serbest gezen, yerel, organik.

995
01:51:02,017 --> 01:51:03,697
Onlarýn ölümlerinin
insancýl olduðunu,

996
01:51:04,080 --> 01:51:08,126
ülkemizde hayvanlara karþý zulmün
gerçekleþmediðini ve eðer varsa,

997
01:51:08,305 --> 01:51:10,244
hükümetimiz, yetkililerimiz

998
01:51:10,494 --> 01:51:12,423
onu bulacak ve damgalayacaktýr.

999
01:51:13,455 --> 01:51:16,635
Ve biz, tüketiciler olarak, baþka türlü
düþünmek için çok az nedenimiz var,

1000
01:51:17,635 --> 01:51:19,994
çünkü hayvanlarý yememek
ve kullanmak normaldir,

1001
01:51:20,228 --> 01:51:21,697
biz bunu baþlangýçtan beri yapýyoruz.

1002
01:51:22,291 --> 01:51:25,470
Çünkü süpermarket
raflarýnda satýlan ürünler,

1003
01:51:25,674 --> 01:51:29,041
bir zamanlar var olan
bireylerden çok uzak kalmýþtýr,

1004
01:51:29,142 --> 01:51:30,744
bazýlarý sadece kýsaca,

1005
01:51:30,845 --> 01:51:32,932
bazýlarý yýllarca geri dönmemektedir.

1006
01:51:34,463 --> 01:51:38,642
Bizimle ve refakatçi hayvanlarýmýzla
paylaþan bireyler çok sevgiler,

1007
01:51:38,939 --> 01:51:41,408
sevgi hissetme kapasitemizi
çok seviyoruz.

1008
01:51:42,955 --> 01:51:44,314
Mutluluk.

1009
01:51:46,830 --> 01:51:48,424
Keder ve yas.

1010
01:51:49,432 --> 01:51:52,674
Bizimle paylaþan, acý
çekecek kapasitemiz.

1011
01:51:59,119 --> 01:52:00,932
Yaþama arzumuz,

1012
01:52:01,510 --> 01:52:03,369
özgür olmak,

1013
01:52:05,846 --> 01:52:07,877
nesneler olarak görülmemesi,

1014
01:52:08,111 --> 01:52:10,088
baþkalarýna fayda
saðlamak için deðil,

1015
01:52:10,353 --> 01:52:12,869
birey olarak kim olduðumuz için.

1016
01:52:13,399 --> 01:52:16,658
Varlýklar kendi baþlarýmýzda,
üretim birimleri deðil.

1017
01:52:16,760 --> 01:52:21,103
Stok yok. O, o ve
onlar, "o" deðil.

1018
01:52:22,541 --> 01:52:26,759
Gerçek þu ki, yaþamak isteyen birini
öldürmenin insanca bir yolu yoktur.

1019
01:52:27,603 --> 01:52:29,447
Bu bir tedavi sorunu

1020
01:52:29,767 --> 01:52:32,048
ya da yanlýþ þeyi yapmanýn
daha iyi yolu deðildir.

1021
01:52:32,275 --> 01:52:34,923
Daha büyük kafesler, daha
küçük stoklama yoðunluklarý

1022
01:52:35,103 --> 01:52:36,385
veya daha az aðrýlý gaz.

1023
01:52:38,541 --> 01:52:40,970
Kendimize, iyi hayatlar
yaþadýklarýný-

1024
01:52:41,252 --> 01:52:44,454
ve sonuçta ne olduðunu bilmediklerini ve
bir þey hissetmediklerini söylüyoruz.

1025
01:52:44,861 --> 01:52:45,986
Ama hissediyorlar.

1026
01:52:46,087 --> 01:52:49,619
Son saatlerinde, dakikalar ve saniyeler
içinde, her zaman korku vardýr,

1027
01:52:49,807 --> 01:52:52,744
her zaman acý vardýr. Kan kokusu.

1028
01:52:54,041 --> 01:52:58,165
Onlarýn hayatlarýný paylaþtýklarý
diðer türlerin çýðlýklarý.

1029
01:52:59,406 --> 01:53:01,697
Asla ölme arzusu veya isteði deðil,

1030
01:53:02,196 --> 01:53:04,587
yaþamak için çaresizlik,

1031
01:53:05,189 --> 01:53:07,533
son nefeslerinde çýlgýnca
bir mücadele hissediyorlar.

1032
01:53:08,517 --> 01:53:10,798
Ve asla kibarlýk veya
merhamet göstermediler,

1033
01:53:11,127 --> 01:53:14,212
alay ettiler, güldüler,

1034
01:53:15,189 --> 01:53:16,947
tekmelendiler, dövüldüler,

1035
01:53:20,471 --> 01:53:23,001
ragdollar gibi fýrladýlar ya da
yanlýþ cinsiyette doðduklarý için

1036
01:53:23,102 --> 01:53:24,744
bir kýyma makinesine gönderildiler.

1037
01:53:26,619 --> 01:53:27,978
Çocuklarýný alýyoruz.

1038
01:53:29,588 --> 01:53:31,103
Onlarýn özgürlüðünü alýyoruz.

1039
01:53:32,799 --> 01:53:34,088
Hayatlarýný alýp,

1040
01:53:34,408 --> 01:53:37,322
diðer tarafa paketlenmiþ parçalar
olarak ortaya çýkacak þekilde

1041
01:53:37,463 --> 01:53:40,119
bir mezbahaya saðlýklý ve
bütün olarak gönderiyoruz

1042
01:53:40,416 --> 01:53:43,415
ve kendimize bir þekilde,
insanca ve ahlaki bir þeylerin

1043
01:53:43,516 --> 01:53:45,705
gerçekleþtiðini söylüyoruz.

1044
01:53:46,588 --> 01:53:48,775
Ve süreçte kendimize zarar veriyoruz.

1045
01:53:55,908 --> 01:53:57,330
Çevremizi yok eder,

1046
01:53:57,485 --> 01:54:02,533
hayvancýlýkla diðer seralardan
daha fazla sera gazý yayar,

1047
01:54:02,797 --> 01:54:05,736
ormanlarýmýzý parçalara ayýrýr ve
çiftlik hayvanlarýna yer açmak için

1048
01:54:05,837 --> 01:54:07,400
yerli hayvanlarýmýzý katlederiz.

1049
01:54:09,103 --> 01:54:13,252
Dünyadaki tek baþýna sýðýr, 8.7
milyar insanýn kalori ihtiyacýna eþit

1050
01:54:13,353 --> 01:54:15,431
bir miktar gýda tüketiyor,

1051
01:54:16,017 --> 01:54:19,721
ancak dokuz kiþiden
biri, 795 milyon

1052
01:54:19,908 --> 01:54:22,221
kronik yetersiz beslenmeden muzdarip

1053
01:54:22,478 --> 01:54:25,314
ve 844 milyonu temiz sudan yoksunken

1054
01:54:25,525 --> 01:54:28,994
1000 litre su, 1 litre süt
üretmek için kullanýlýyor

1055
01:54:29,111 --> 01:54:32,299
ve 15.000 lt su bir kilo biftek
üretmek için kullanýlýyor.

1056
01:54:33,697 --> 01:54:37,142
Yine de, bunun normal, gerekli
ve doðal olduðunu iddia ederek

1057
01:54:37,243 --> 01:54:40,510
hayvansal tarýmý haklý
çýkarmaya devam ediyoruz.

1058
01:54:40,611 --> 01:54:45,158
Hayvan krallýðý ya da içindeki belirli
türler kendimiz için daha azdýr,

1059
01:54:45,307 --> 01:54:49,415
çünkü özgül zekanýzdan yoksundurlar
çünkü daha zayýftýrlar

1060
01:54:49,516 --> 01:54:51,182
ve kendilerini savunamazlar.

1061
01:54:51,956 --> 01:54:55,713
Görünen üstünlüðümüzde, kendi
görmezden gelinen uçlarýmýz için,

1062
01:54:55,814 --> 01:54:58,510
aþaðýlýk olarak
algýladýklarýmýz üzerinde güç,

1063
01:54:58,611 --> 01:55:02,689
otorite ve egemenlik kullanma hakkýna
sahip olduðumuza inanýyoruz.

1064
01:55:03,978 --> 01:55:06,892
Bu, daha önce kullanýlmýþ
olan bir gerekçe.

1065
01:55:07,439 --> 01:55:09,447
Beyaz adam tarafýndan,
siyahlarý köleleþtirmek

1066
01:55:09,548 --> 01:55:11,650
ya da topraklarýný ve
çocuklarýný almak için.

1067
01:55:12,564 --> 01:55:14,908
Naziler tarafýndan
Yahudileri öldürmek için.

1068
01:55:15,502 --> 01:55:18,079
Erkekler tarafýndan, kadýnlarý
susturmak ve ezmek için.

1069
01:55:19,314 --> 01:55:21,978
Tarihi tekrarlamaya mahkum muyuz?

1070
01:55:22,916 --> 01:55:25,744
Bu üstünlük kompleksi, bu saf
bencillik, bir tür olarak

1071
01:55:25,845 --> 01:55:28,478
kim olduðumuzu tanýmlar mý?

1072
01:55:29,330 --> 01:55:31,494
Yoksa daha fazla bir
þey yapabilir miyiz?